BULGU: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına Kayıtlı Alacaklar İçin Tahakkuk Eden Gecikme Zammı ve Faizlerin İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilen vadesi geçmiş alacaklar için tahakkuk etmiş olan gecikme zamları ve gecikme faizleri muhasebe kayıtlarında izlenmemektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde varlıklar arasında yer alan alacaklara ilişkin olarak tahakkuk eden faiz alacaklarının ilgili hesaplarda gösterileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “121 Gelirlerd en Takipli Alacaklar Hesabı” başlıklı 89’uncu maddesinde, 121 numaralı hesabın, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı; 91’inci maddesinde, Gelirlerden Alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan mali yıl sonuna kadar tahsili gerekenlerden tahsil edilemeyen tutarların, mali yıl sonunda 121 numaralı hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Detaylı Hesap Planları” başlıklı 46’ncı maddesinde kurumlara ait detaylı hesap planlarının, bu Yönetmelik’te belirlenen hesap planı çerçevesinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı t arafınd an hazırlanacağı belirtilmiş olup Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2021 Yılı Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda da “121.05.01.08.01 Vergi, Resim ve Harç Gecikme Faizleri” ve “121.05.03.04.01 Vergi ve Diğer Amme Alacakları Gecikme Zamları” şeklinde yardımcı hesaplar belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilen vadesi geçmiş alacaklar için tahakkuk etmiş olan gecikme zamları ve gecikme faizlerinin muhasebe kayıtlarında, Detaylı Hesap Planı’nda belirtilen yardımcı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede söz konusu gecikme zam ve faizlerin anapara ile birlikte tahsil edildiği, tahsilatın 121 numaralı hesap ile ilişkilendirilmeden doğrudan gelir kaydedildiği görülmüştür. Vadesi geçmiş alacaklara ilişkin tahakkuk etmiş gecikme zammı ve faizlerinin muhasebe kayıtlarında izlenmemesi sonucu Belediyenin alacakları mali tablolarda gerçek değerinden daha az görünmektedir.
Kamu idaresi bulgumuza iştirak etmiş olup gerekli işlemlerin tesis edilmeye başlandığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, asli alacağa bağlı olan gecikme faizlerinin, ortaya çıktıkları andan itibaren faaliyet hesapları ile birlikte bilanço hesaplarında da gösterilmesi son derece önemlidir. Bu hataya sebep olan unsurların ortadan kaldırılarak bir an önce mevzuata uygun kayıt yapılması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Belediyesi’nin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilen vadesi geçmiş alacaklar için tahakkuk eden gecikme zamları ve faizleri muhasebe kayıtlarında izlenmemektedir. Mevzuat gereği bu alacakların ilgili hesaplarda gösterilmesi gerektiği belirtilmiş olup, yapılan incelemede gecikme zam ve faizlerinin doğrudan gelir kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin alacaklarının mali tablolarda gerçek değerinden daha az görünmesine yol açmaktadır. Kamu idaresi, gerekli işlemlerin başlatıldığını ifade etmiştir. |