|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin gelirlerden takipli alacaklar hesabında izlenen tutarların gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. İlgili belediye, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında yer alan ve yıl içinde tahsil edilemeyen alacakların tamamını, herhangi bir takip işlemi başlatmadan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu tür alacakların takibe alınmadan aktarılmasını uygun görmemektedir.
Yönetmeliğin 89. ve 90. maddeleri, tahakkuk eden alacakların takip işlemlerinin başlatılmasını ve bu işlemlerin muhasebe servisine bildirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin belirtilen alacakları takip etmeden doğrudan aktarım yaptığı tespit edilmiştir. Bu durum, alacakların gerçeğe aykırı bir şekilde gösterilmesine yol açarak, 2024 yılı bilançosunda hatalara neden olmuştur. Denetim bulguları üzerine, belediye idaresi, takip işlemi başlatılmayan alacakların bu hesaba aktarılması uygulamasını sonlandırarak mevzuata uygun işlemler yapmaya başladığını belirtmiştir. Ancak, bu süreçte mevzuata uygun kayıtların yapıldığına dair herhangi bir kanıt sunulmamıştır. Bu eksiklik, mali bilgilerin güvenilirliğini zedelemekte ve kamuoyuna doğru bilgi verilmesini engellemektedir. |
BULGU: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenen Tutarların Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından 2024 yılı içinde 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenen ve yılı içinde tahsil edilemeyen alacakların tamamının, dönem sonunda herhangi bir takibat işlemi başlatılmadan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 89’uncu maddesinde, Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 90’ıncı maddesinde ise; ilgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış alacakların, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, ilgisine göre Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilerek takip kayıtlarının yapılacağı, ayrıca söz konusu takibe alma işlemlerinin ilgili servislerce gün sonuna kadar muhasebeye bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, tahakkuk etmiş bir alacağın 121- Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılabilmesi için söz konusu alacağa ilişkin ilgili servislerce takip işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 2024 yılı içinde 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenen ve yıl içinde tahsil edilemeyen alacağın tamamının, dönem sonunda herhangi bir takip işlemi başlatılmadan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve takip işlemi başlatılmayan alacakların gerçeğe aykırı olarak 21-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılması uygulamasına son verilerek mevzuatına uygun işlem tesis edilmeye başlandığı ifade edilmiştir. Ancak söz konusu muhasebe kayıtlarının mevzuatına uygun şekilde yapılmaya başlandığına yönelik herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Bu itibarla, takip işlemi başlatılmayan alacakların gerçeğe aykırı olarak bu hesaba aktarılması faaliyet alacakları hakkında doğru ve güvenilir bilgi sunulmasını engellediğinden 2024 yılı Bilançosunda 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı itibarıyla hataya neden olunmuştur.