ÖZET: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenen tutarların gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, bir ilçe belediyesinin muhasebe kayıtları incelendiğinde, bazı alacakların herhangi bir takibat işlemi başlatılmadan 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 89. maddesi, bu hesabın tahakkuk ettirilen alacakların takibine yönelik kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 90. maddeye göre, takibe alınan alacakların muhasebe servisine bildirilmesi ve uygun kayıtların yapılması gerekmektedir.

Yapılan incelemeler, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına önceki dönemlerden kalan tutarların aktarımının yapıldığını ve dönem içinde takibat işlemi olmaksızın bazı alacakların doğrudan bu hesaba kaydedildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, tahakkuk etmiş alacakların doğru bir şekilde izlenmesini engellemekte ve 2024 yılı Bilançosunda hatalara yol açmaktadır. İlgili idare, bu bulgular ışığında gelecekte dikkat edilmesi gerektiğini ve tavsiyelere uyulacağını belirtmiştir.

BULGU: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenen Tutarların Gerçek Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin dönem içi muhasebe kayıtları incelendiğinde bazı tutarların herhangi bir takibat işlemi başlatılmadan 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 89’uncu maddesinde, Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 90’ıncı maddesinde ise; ilgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış alacakların, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, ilgisine göre Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedilerek takip kayıtlarının yapılacağı; ayrıca söz konusu takibe alma işlemlerinin ilgili servislerce gün sonuna kadar muhasebeye bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, tahakkuk etmiş bir alacağın 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılabilmesi için söz konusu alacağa ilişkin ilgili servislerce takip işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede; 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına önceki dönemlerden kalan tutarların 2024 yılına açılış kayıtları ile aktarım yapıldığı, dönem içerisinde de herhangi bir takibat işlemi yapılmadan bazı alacakların doğrudan ilgili hesaba aktarıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa bundan sonraki süreçte dikkat edilerek tavsiyelere uyulacağı ifade edilmiştir.

Sonuç itibarıyla, takip işlemi başlatılmayan alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılması faaliyet alacakları hakkında doğru ve güvenilir bilgi sunulmasını engellediğinden 2024 yılı Bilançosunda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı itibarıyla hataya neden olunmuştur.