|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda kaydedilen alacakların tahsil edilemediğini ortaya koymaktadır. 2025 yılına devredilen bu hesapta, 2020 yılından itibaren hiçbir nakit tahsilat yapılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, gelirlerin takibi ve muhasebeleştirilmesi için belirlenen kurallara uyulmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin mali tablolarında gerçeği yansıtmayan verilerin oluşmasına neden olmuştur.
Denetim sırasında, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nın 2020-2023 yılları arasında 155.540,19 TL olarak devredildiği, 2024 yılı itibarıyla ise bu tutarın 875.965,73 TL’ye ulaştığı belirlenmiştir. Ayrıca, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600-Gelir Hesabı arasındaki muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, kamu zararının oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Sonuç olarak, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda kayıtlı olan 875.965,73 TL’nin tahsil edilebilmesi için gerekli güncellemelerin yapılması ve hatalı verilerin düzeltilmesi gerekmektedir. İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde muhasebeleştirme işlemlerinin gerçekleştirilmesi, belediyenin mali yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Kayıtlı Belediye Alacaklarının Tahsil Edilememesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının 875.965,73 TL olarak 2025 yılına devrettiği ve bu hesapta kayıtlı alacaklardan, 2020 yılı dahil olmak üzere hiçbir nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarının olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin 86-88 arasındaki maddeleri ile 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin 89-91 arasındaki maddeleri uyarınca, ilgili servislerden yıl içerisinde takibat servisine devredilen gelirlerden alacaklar tutarının 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak, 121 – Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlardan mali yıl sonuna kadar tahsili gerekenlerden tahsil edilemeyen tutarların, mali yıl sonunda takibat servisine devredilerek bu hesaba alacak, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde;
“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve
unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.
Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur…” denilmekte,
“Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak hususlar arasında sayılmaktadır.
Yapılan incelemede;
-Belediye bilançosunda yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının 2020 yılından 2023 yılına kadar 155.540,19 TL olarak devrettiği,
-2023 yılında 120.01- Vergi Gelirlerinden Alacaklar Hesabına vergi alacağı olarak 170 numaralı yevmiye ile tahakkuk kaydı yapılan ve 1293 yevmiye ile takibe alınan 260.277,04 TL dahil 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının dönem sonu borç bakiyesi olan 347.157,04 TL’nin de aktarılması ile 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının 2024 yılına devreden tutarının 502.697,23 TL olduğu,
-2024 yılında 120.01.02-Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler Alacakları Hesabına Bina, Arsa ve Arazi Vergisi alacağı olarak 4 numaralı yevmiye ile tahakkuk kayıtları yapılan ve 1333 yevmiye ile takibe alınan 349.482,42 TL dahil 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının dönem sonu borç bakiyesi olan 373.268,50 TL’nin de aktarılması ile 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının 2025 yılına devreden tutarının 875.965,73 TL olduğu,
Görülmüştür.
Böylece Belediye tarafından 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600-Gelir Hesabı ve 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının muhasebeleştirilmesinde mevzuat hükümlerine uygun olmayan uygulamaların olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla ilgili mevzuat hükümlerine göre hatalı veriler ürettikleri için 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600-Gelirler Hesabı ve 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı mali tablolarda gerçeği yansıtmadığı, ayrıca 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı olan 875.965,73 TL hakkında gerekli güncelleme ve hatadan arındırma çalışmalarının yapılarak takipte olan alacakların tahsil edilebilmesi için ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde muhasebeleştirilmek suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir.