|
ÖZET: Gelir tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılmaması ve tahakkuk kaydı olmaksızın tahsilat kaydı gerçekleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, mali yıl başlangıcında tahakkuk eden vergi gelirleri için gerekli tahakkuk kayıtlarını yapmamış ve bu gelirler için tahsilat kaydı gerçekleştirmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, gelir tahakkuklarının nasıl kaydedileceğini açıkça belirtmektedir.
Raporda, 02.01.2024 tarihinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na tahakkuk kaydı yapılmadığı, bunun yerine 3.369.920,71 TL tutarında tahsilat kaydı yapıldığı ve tahakkuk kaydının 31.01.2024 tarihinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu durum, mali tabloların doğru bir şekilde düzenlenmesini engelleyerek mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. İdare, bu bulguyu kabul etmiş ve tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Gelir tahakkuk ettiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın borcuna, tahsilat gerçekleştiğinde ise alacağına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu süreçlerin mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesi, mali yönetimin sağlıklı bir şekilde işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Gelirlerin Tahakkuk Kayıtlarının Zamanında Yapılmaması ve Bu Gelirler İçin Tahakkuk Kaydı Olmaksızın Tahsilat Kaydı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Mali yılbaşı itibarıyla tahakkuk etmiş olan vergi gelirleri için; tahakkuk kaydı yapılmadığı ve mevzubahis vergi gelirleri için tahakkuk kaydı olmadan tahsilat kaydı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına dair işlemlerin izah edildiği 87’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde; alakalı servislerce tahakkuk bordroları ile yahut tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkuklarından bir yıl veyahut faaliyet dönemi içinde tahsili icap edenlerin, tertip edilecek muhasebe işlem fişiyle 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alınarak tahakkuk kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının işleyişinin izah edildiği 88’inci maddesinde ise; gelir tahakkuk tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın ise; bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı, 102 Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarenin mali tabloları incelendiğinde; tahakkuk etmiş vergi gelirleri için 02.01.2024 tarihinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcuna tahakkuk kaydı yapılmadığı, tahakkuk kaydı olmayan bu gelirler için 120 no.lu hesabın alacağına 3.369.920,71 TL’lik tahsilat kaydı yapıldığı ve mali yılbaşı itibarıyla yapılması icap eden tahakkuk kaydının ise; tahsilat kaydı sonrasında, 31.01.2024 tarihinde 120 no.lu hesabın borcuna yapıldığı tespit edilmiş olup mali tablolarda hataya sebebiyet vermeyen 120 no.lu hesabın tahakkuk-tahsilat sıralamasına uygun olmayan şekilde ters kullanılması hususu mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılacağı ifade edilmiştir.
İdareye ait bir gelir tahakkuk ettiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borcuna olacak şekilde tahakkuk kaydı, bu gelir tahsil edildiğinde ise 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının alacağına olacak şekilde tahsil kaydı yapılması ve bu suretle de mevzubahis hesabın mevzuat hükümleri doğrultusunda kullanılması gerekmektedir.