BULGU: Genel Bütçeye Aktarılması Gereken 2018 Yılı ve Öncesine Ait Asgari Ücret Destek Primlerinin Aktarımı Yapılmayarak İdarenin Emanet Hesaplarında Tutulmaya Devam Edilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Asgari ücret destek primi tutarlarının İdarenin Emanetler Hesabında tutulmaya devam edildiği ve söz konusu tutarların genel bütçeye aktarılmadığı görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu geçici 68’inci maddesinde;
“(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;
a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.
(10) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
5510 sayılı Kanun’un geçici 68’inci maddesinin son fıkrasında, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ilgili idarelerin görüşleri alınmak suretiyle Kurum (Sosyal Güvenlik Kurumu) tarafından belirleneceği ifade edilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca yayımlanan 10.02.2016 tarihli ve 2016-4 no.lu Genelge’nin “İhale Makamlarınca Destekten Yararlanan İşverenlerin Hakedişlerinden Yapılacak Kesintilere İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
cc
Yukarıda belirtilen idarelerden iş alan işverenlere en son aya ait hakedişin ödenmesinde; hakediş/hakedişlerden kesilemeyen asgari ücret destek tutarları önceki aylarda gerçekleşen destek tutarları dikkate alınarak emanet hesaplarına alınır. En son aya ait hakediş tutarının, asgari ücret destek tutarlarını karşılamayacağının anlaşılması halinde bir önceki hakedişten de bu maksatla yeteri kadar kesinti yapılarak emanet hesaplarına alınır.
Hakedişten kesilen tutarlar veya emanete alınan tutarlar, Sosyal Güvenlik Kurumunun “İdarelerce e-borç sorgulama” ekranından görüntülenerek destek tutarının kesinleşmesinden sonra genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere illerde muhasebe müdürlüklerinin ilçelerde ise mal müdürlüklerinin banka hesaplarına aktarılır. Emanete alınan tutarlar yararlanılan asgari ücret destek tutarlarından fazla ise bu tutarlar idarelerce işverenlerin varsa borçlarına mahsup edilir. Borcunun bulunmadığının anlaşılması durumunda ise işverenlere iade edilir.” denilmektedir. Genelge’de zikredilen idareler ise, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) benlerinde sayılan kamu idareleri olup belediyeler de kapsama dahildir.
Asgari ücret destek primi uygulaması, 5510 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 71’inci madde ile 2017 yılında, Geçici 75’inci madde ile de 2018 yılında devam etmiş, ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu; 5510 sayılı Kanun’un Geçici 71 ve Geçici 75 maddeleri uyarınca sırasıyla 2017 yılında 2017/9 ve 2018 yılında 2018/20 sayılı Genelgeleri yayımlamıştır. 2017 ve 2018 yıllarındaki yasal düzenlemeler de 2016 yılında olduğu gibidir.
Yapılan incelemede, mevzuat hükümleri çerçevesinde İdare tarafından 2016, 2017 ve 2018 yılları hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarı, kesinleşinceye kadar 5510 sayılı Kanun’un 75′ inci maddesi uyarınca yapılan kesintiler 333-Emanetler Hesabına kaydedilip tutar kesinleştikten sonra genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili mal müdürlüğünün banka hesabına aktarılması gerekir iken, söz konusu tutarlar 333-Emanetler Hesabına alınmış olup genel bütçeye herhangi bir aktarma işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından, Emanetler Hesabında tutulan asgari ücret destek primlerinin, nakit imkanları doğrultusunda mal müdürlüğüne gönderilmesi için çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Netice olarak, İdarenin Emanetler Hesabında tutulan 1.735.949,00 TL tutarındaki asgari ücret destek primlerinin, yüklenicilere iade edilmeden ve Belediyenin gelir hesaplarına alınmadan genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili mal müdürlüğüne gönderilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Park Alanı Olarak Bütün Vatandaşların Kullanımına Açık Olması Gereken Taşınmazların Kiraya Verilmesi Suretiyle Yalnızca Özel Kişilere Kullandırılması | 2018 | Yerine Getirilmedi |
Yerine getirilmeyen hususa 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 14 numaralı “Park Alanı Olarak Bütün Vatandaşların Kullanımına Açık Olması Gereken Taşınmazların Kiraya Verilmesi Suretiyle Yalnızca Özel Firmalara Kullandırılması” başlıklı bulguda yer verilmiştir. |
| Kurumun Hüküm ve Tasarrufunda Bulunan Bazı Yerlerin İhale Olmaksızın İşgalci Konumunda Bulunan Kişilere Ecrimisil Karşılığında Kullandırılması | 2018 | Yerine Getirilmedi |
2018 yılında bulgu konusu edilen hususa, 2021 yılında da devam ettiğinden, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 15 numaralı bulguda “Ecrimisilin Olağan Bir Taşınmaz Yönetim Şekline Dönüştürülmesi” başlığında yer verilmiştir. |
| Bazı İhalelerde Benzer İş Tanımının Rekabeti Azaltıcı, İhaleye Katılımı Engelleyici Olacak Nitelikte Dar Olarak Tespit Edilmesi | 2018 | Kısmen Yerine Getirildi |
Söz konusu ihaleler sonra ermiştir. 2021 yılına ilişkin yapılan benzer ihalelerde, “Yol, Bakım ve Onarım Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesi dışındaki ihalelerde bulgu konusu tespitin |
düzeltildiği görülmüştür. Düzeltilmeyen mezkûr ihaleye 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 11 numaralı “Benzer İş Tanımının Rekabeti ve İhaleye Katılımı Engelleyecek Nitelikte Dar
Olarak Tespit
Edilmesi” başlıklı
bulguda yer
verilmiştir.
Yerine 2018 yılında bulgu Getirilmedi konusu edilen husus, 2021 yılında da devam ettiği görüldüğünden ilgili mevzuata aykırılığa 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 30 numaralı “Sosyal Denge
| Sözleşmesinde Sosyal Denge Tazminatı Ödenmesinin Dışında Başka Konulara İlişkin Düzenlemelerin Yer Alması” başlıklı bulguda yer verilmiştir. | |||
| Kurumda Görev Yapan Kadrolu İşçilerin Ücretli Yıllık İzinlerinin Düzenli Olarak Kullandırılmaması |
2018 | Yerine Getirilmedi |
2018 yılında bulgu konusu edilen hususun 2021 yılında da devam ettiği görüldüğünden, tespite 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 29 numaralı “İşçilerin Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmaması” başlıklı bulguda yer verilmiştir. |
| Harç Konusu Yapılan Hizmetler İçin Mevzuata Aykırı Olarak Ayrıca Ücret Talep Edilmesi |
2018 | Yerine Getirilmedi |
Yerine getirilmeyen hususlara, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 18 numaralı “Mevzuatta Harç Konusu Yapılan Hizmetler İçin Ayrıca Ücret Talep Edilmesi” başlıklı bulguda yer verilmiştir. |
| Diğer Kamu Kurumlarına Ait Payların/ Borçların Gönderilmemesi |
2018 | Yerine Getirilmedi |
Yerine getirilmeyen hususa 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Diğer Bulgular” bölümünde 33 numaralı “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına |
| Gönderilmemesi” başlıklı bulguda yer verilmiştir. | |||
| Maktu Vergi ve Harç İşlemlerinde Kanun’da belirtilen Usul ve Esaslara Uyulmaması |
2018 | Kısmen Yerine Getirildi |
Yerine getirilmeyen hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda Diğer Bulgular bölümünde 19 numaralı “Bazı Maktu Vergi ve Harç Tarifeleri İçin Mevzuatında Belirtilen ve İdare Tarafından Yapılması Zorunlu Olan Çalışmaların Yapılmaması” başlıklı bulguda yer verilmiştir. |
| Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Hatalı Bilgi İçermesi |
2018 | Kısmen Yerine Getirildi |
Yerine getirilmeyen hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda “Denetim Görüşünün Dayanağı” |
| bölümünde 4 numaralı “Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması” başlıklı bulguda yer verilmiştir. |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, 2018 yılı ve öncesine ait asgari ücret destek primlerinin genel bütçeye aktarılmadığı ve İdarenin Emanet Hesaplarında tutulmaya devam ettiği tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 68’inci maddesi uyarınca, bu tutarların kesinleşmesinin ardından genel bütçeye aktarılması gerektiği belirtilmiştir. İdare, emanet hesaplarında tutulan 1.735.949,00 TL tutarındaki asgari ücret destek primlerinin ilgili mal müdürlüğüne gönderilmesi için çalışmalar başlatmıştır. |