|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin genel hizmet alanlarına ait varlıkların muhasebeleştirilmesinde iz bedeli yerine rayiç bedeli kullanıldığını ortaya koymuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesi, taşınmazların maliyet bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmekte, maliyet bedeli belirlenemeyenler için rayiç değerlerin kullanılabileceğini ifade etmektedir. Ancak, genel hizmet alanları kapsamındaki taşınmazların iz bedeli ile takip edilmesi gerektiği de vurgulanmıştır.
2024 yılı kesin mizanında, köprüler, parklar, yeşil alanlar, mesire yerleri ve pazar yerleri gibi genel hizmet alanlarının hesap kodlarına yapılan kayıtların rayiç ya da hakediş bedelleri ile yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, varlıkların net değerlerinin mevzuatta belirlenen kayıt usullerine uygun olarak belirlenmemesine ve dolayısıyla bilanço hesaplarının hatalı gösterilmesine yol açmaktadır. Denetim bulgularına göre, ilgili idare bu tespitlere katıldığını ve gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, genel hizmet alanlarına ait varlıkların muhasebe kayıtlarının, Yönetmelik’teki düzenlemelere uygun olarak iz bedeli ile yapılması gerektiği önemle vurgulanmaktadır. |
BULGU: Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli İle Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin Genel Hizmet Alanları kapsamındaki varlıklarının kayıtlarını iz bedeli ile yapması gerekirken rayiç bedelleri ile yaptığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında; Yönetmelik’e ekli Ek 1’deki kayıt planının “Tapuda kayıtlı olan taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
İlgili maddenin devamında ise ancak denilerek bu hususa beş istisna getirilmiştir. Bu istisnalardan bir tanesi, aynı maddenin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde açıklandığı üzere; Ek 1’deki Kayıt Planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında sayılan taşınmazlardır. Yönetmelik’te sayılan bu taşınmazların ise iz bedeli üzerinden takip edileceği belirtilmiştir.
Belediyeye ait 2024 yılı kesin mizanının incelenmesinde; genel hizmet alanı olarak değerlendirilecek; köprüler, parklar ve yeşil alanlar, mesire yerleri, pazar yerine ilişkin hesap kodlarına yapılan kayıtların aşağıda tabloda yer alan şekilde rayiç ya da hakediş bedelleri ile yapıldığı görülmüştür.
Tablo 8: İz Bedeliyle Muhasebeleştirilmesi Gereken Genel Hizmet Alanları
| S. No | Hesap Kodu | Hesap Adı | Rayiç Bedeli |
| 251.01.20.02 | Parklar ve Yeşil Alanlar | 2.462.967,86 TL | |
| 251.01.20.03 | Mesire Yerleri | 2.967.948,28 TL | |
| 251.01.20.06 | Pazar Yeri | 3.608.034,77 TL | |
| 251.01.20.08 | Umuma Ait Binalar | 178.349,26 TL |
Uygulamada iz bedeliyle takip edilmesi gereken genel hizmet alanlarının rayiç bedel kullanılarak kayıt altına alınması ile varlıkların net değerleri mevzuatta belirlenen kayıt usullerine uygun belirlenmemiş olduğundan ilgili bilanço hesaplarının hatalı gösterilmesine sebep olmaktadır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu konusu tespite iştirak edildiği ve bu doğrultuda hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ilgili varlıkların muhasebe kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen düzenlemelere uygun olarak iz bedeliyle kayıt ve takip edilmeleri gerekmektedir.