|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin genel hizmet alanlarına ait varlıkların muhasebeleştirilmesinde iz bedeli yerine rayiç bedeli kullanıldığını ortaya koymuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi, taşınmazların maliyet bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtirken, belirlenemeyen maliyetler için rayiç değerlerin kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, genel hizmet alanları için bu taşınmazların iz bedeli ile takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
2022 yılı kesin mizanında, meydanlar, parklar, otoparklar ve genel mezarlıklar gibi genel hizmet alanlarına ait hesapların rayiç bedellerle kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, varlıkların net değerlerinin mevzuatta belirtilen kayıt usullerine uygun olarak belirlenmemesine ve bilanço hesaplarının hatalı bir şekilde gösterilmesine yol açmaktadır. Belediye yönetimi, Taşınmaz Kayıt ve Kontrol işlemleri için bir yazılım geliştirme çalışması yürütüldüğünü belirtse de, mevcut kayıtların düzeltilmesi için ek bir yazılıma ihtiyaç olmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle, ilgili varlıkların muhasebe kayıtlarının Yönetmelik hükümlerine uygun olarak iz bedeli ile yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli İle Muhasebeleştirilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin Genel Hizmet Alanları kapsamındaki varlıklarını kayıtlarını iz bedeli ile yapması gerekirken rayiç bedelleri ile yaptığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında; Yönetmelik’e ekli Ek 1’deki kayıt planının “Tapuda kayıtlı olan taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
İlgili maddenin devamında ise ancak denilerek bu hususa beş istisna getirilmiştir. Bu istisnalardan bir tanesi, aynı maddenin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde açıklandığı üzere; Ek 1’deki Kayıt Planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında sayılan taşınmazlardır. Yönetmelik’te sayılan bu taşınmazların ise iz bedeli üzerinden takip edileceği belirtilmiştir.
Belediyeye ait 2022 yılı kesin mizanının incelenmesinde; genel hizmet alanı olarak değerlendirilecek; meydanlar, parklar ve yeşil alanlar, otoparklar, pazar yeri, genel mezarlıklara ilişkin hesap kodlarına yapılan kayıtların aşağıda tabloda yer alan şekilde rayiç bedelleri ile yapıldığı görülmüştür.
Tablo 9: İz Bedeliyle Muhasebeleştirilmesi Gereken Genel Hizmet Alanları
| S.No | Hesap Kodu | Hesap Adı | Rayiç Bedeli |
| 1 | 251.01.20.01 | Meydanlar | 353.728,97 |
| 2 | 251.01.20.02 | Parklar ve Yeşil Alanlar | 972.046.826,14 |
| 3 | 251.01.20.05 | Otoparklar | 15.682.120,95 |
| 4 | 251.01.20.05 | Pazar Yeri | 243.210.246,01 |
| 5 | 251.01.20.07 | Genel Mezarlıklar | 2.257.403,48 |
Uygulamada iz bedeliyle takip edilmesi gereken genel hizmet alanlarının rayiç bedel kullanılarak kayıt altına alınması ile varlıkların net değerleri mevzuatta belirlenen kayıt usullerine uygun belirlenmemiş olduğundan ilgili bilanço hesaplarının hatalı gösterilmesine sebep olmaktadır.
İdare cevabında, “Bilgi İşlem Müdürlüğü tarafından Taşınmaz Kayıt ve Kontrol işlemleri ile ilgili bir yazılım programı oluşturulması ve geliştirilmesi ile ilgili çalışmaları sürdürmekte olup, çalışma bu yıl içinde tamamlanacağından, Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli İle Muhasebeleştirilmesi bu program ile sağlanacaktır” denmekteyse de söz konusu kayıtların düzeltilmesi için ilave yazılım geliştirilmesine gerek olmadığı düşünülmektedir.
Bu itibarla, ilgili varlıkların muhasebe kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen düzenlemelere uygun olarak iz bedeliyle kayıt ve takip edilmeleri gerekmektedir.