|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların kayıt işlemlerinde önemli bir eksiklik tespit etmiştir. “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” gereğince, genel hizmet alanları kapsamındaki taşınmazların iz bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, yapılan incelemede bu taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kaydedildiği, bu durumun da Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabında 156.841.313,01 TL’lik bir fazla kayıtla sonuçlandığı ortaya çıkmıştır.
Yönetmelikte yer alan “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5. madde, kamu idarelerinin taşınmazlarını değerleriyle birlikte takip etmesini zorunlu kılmaktadır. İz bedeli, gerçek değeri belirlenemeyen veya belirlenmesi uygun görülmeyen iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, parklar, yeşil alanlar ve yollar gibi taşınmazların iz bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Denetim bulguları üzerine, ilgili idare gerekli düzeltici adımları atacağını ifade etmiştir. Taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıt altına alınması, mevzuata uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde yönetilmesi açısından kritik bir adımdır. |
BULGU: Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli Üzerinden Kayıt Altına Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan ve “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik”in EK 1’deki kayıt planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlarda yer aldığı görülmüştür.
Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesine göre; kamu idareleri, mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilen ve elden çıkarılan taşınmazlarını, miktar ve değer olarak takip etmek amacıyla kayıt altına alacaklardır. Taşınmazların hangi değerler üzerinden kayıt altına alınacağı ise yine 5’inci maddede açıklanmış olup, buna göre orta malları ile genel hizmet alanları başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır. “İz bedeli” ile ilgili tanımlamalar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde yer almaktadır. Buna göre; iz bedeli, gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutardır.
Yapılan incelemede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine rağmen İdare mülkiyetinde yer alan parklar ve yeşil alanlar ile yolların emlak vergi değerleri üzerinden kayıt altına alındığı, genel hizmet alanları başlığı altında yer alan ve yukarıda yer verilen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekirken emlak vergi değerleri üzerinden kayıt altına alınması sonucu Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabında 251.01.20 no.lu kodda 156.841.313,01 TL fazla kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir. İz bedelinin; hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar şeklindeki tanımı dikkate alınarak açıklanan nedenlerle bahsi geçen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.