|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, büyükşehir ilçe belediyesinin mülkiyetindeki genel hizmet alanlarının kayıt işlemleriyle ilgili önemli bir bulguya ulaşılmıştır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi gereğince, kamu idareleri taşınmazlarını iz bedeli üzerinden kaydetmekle yükümlüdür. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin parklar ve yeşil alanlar gibi taşınmazları emlak vergi değerleri üzerinden kaydettiği tespit edilmiştir.
Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırıdır ve kayıt işlemlerinde 13.164.658 TL’lik bir fazlalığa yol açmıştır. Elde edilen bulgular, genel hizmet alanları kapsamında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İz bedeli, gerçek değeri belirlenemeyen veya belirlenmesi uygun görülmeyen iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar olarak tanımlanmıştır. Sonuç olarak, belediyenin taşınmaz kayıt işlemlerinin mevzuata uygun hale getirilmesi, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tür hataların önlenmesi, kamu kaynaklarının etkin yönetimi için kritik bir adımdır. |
BULGU: Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli Üzerinden Kayıt Altına Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan ve 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in Ek 1’deki kayıt planının “Genel hizmet alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlarda yer aldığı görülmüştür.
Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesine göre; kamu idareleri, mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilen ve elden çıkarılan taşınmazlarını, miktar ve değer olarak takip etmek amacıyla kayıt altına alacaklardır.
Taşınmazların hangi değerler üzerinden kayıt altına alınacağı ise yine 5’inci maddede açıklanmış olup buna göre orta malları ile genel hizmet alanları başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır.
“İz bedeli” ile ilgili tanımlamalar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer almaktadır. Buna göre; iz bedeli, gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutardır.
Yapılan incelemede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine rağmen İdare mülkiyetinde yer alan parklar ve yeşil alanların emlak vergi değerleri üzerinden kayıt altına alındığı; Genel hizmet alanları başlığı altında yer alan ve yukarıda yer verilen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekirken emlak vergi değerleri üzerinden kayıt altına alınması sonucu Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabında 251.01.20.01 No.lu kodda meydanlar için 9.157.129 TL ve 251.01.20.02 No.lu kodda parklar ile yeşil alanlar için 4.007.529 TL olmak üzere toplam 13.164.658 TL fazla kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, bahsi geçen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.