ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların kayıt süreçlerinde eksiklikler tespit etmiştir. “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” kapsamında, Genel Hizmet Alanları başlığı altında yer alan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kaydedildiği belirlenmiştir. Yönetmeliğin 5. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını değer ve miktar açısından takip ederek kayıt altına almasını zorunlu kılmaktadır.

Taşınmazların kayıt işlemlerinin hangi değerler üzerinden yapılacağı ise yine aynı maddede belirtilmiştir. Buna göre, orta malları ve genel hizmet alanları kapsamındaki taşınmazların iz bedeli üzerinden kaydedilmesi gerekmektedir. İz bedeli, gerçek değeri belirlenemeyen veya belirlenmesi uygun görülmeyen iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, parklar, yeşil alanlar ve meydanlar gibi genel hizmet alanlarının iz bedeli üzerinden muhasebeleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmazlarının iz bedeli üzerinden kayıt altına alınması, yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli Üzerinden Kayıt Altına Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin mülkiyetinde bulunan ve “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik”in EK 1’deki kayıt planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlarda yer aldığı görülmüştür.

Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesine göre; kamu idareleri, mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilen ve elden çıkarılan taşınmazlarını, miktar ve değer olarak takip etmek amacıyla kayıt altına alacaklardır. Taşınmazların hangi değerler üzerinden kayıt altına alınacağı ise yine 5’inci maddede açıklanmış olup, buna göre orta malları ile genel hizmet alanları başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır. “İz bedeli” ile ilgili tanımlamalar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde yer almaktadır. Buna göre; iz bedeli, gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutardır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabında Genel Hizmet Alanları başlığı altında İdarenin mülkiyetinde yer alan ve parklar ve yeşil alanlar ile meydanların iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar şeklindeki tanımı dikkate alınarak iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.