|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, döner sermaye işletmesinin genel yönetim giderleri ile ilgili harcamalarının yanlış hesap kodlarına kaydedildiğini ortaya koymuştur. Özellikle, döner sermayeden yapılan ek ödemeler ve yakacak alımları gibi giderlerin, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Yönetmelik gereğince, 740 hesabın yalnızca hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi amacıyla kullanılacağı belirtilmektedir.
Yönetmelikte, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nın işletmenin yönetim fonksiyonları ve genel giderlerin izlenmesi için kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, personele yapılan katkı payı ödemelerinin de bu hesaba kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ancak, 2021 yılı muhasebe kayıtları incelendiğinde, söz konusu harcamaların yanlışlıkla 740 hesabında yer aldığı görülmüştür. Bu durum, kurumun gelir tablosunun gerçek durumu yansıtmasını engellemekte ve hesapların kapanış kayıtlarında hatalara yol açmaktadır. İdare, mevzuata uygun işlem tesis etmeye başladığını belirtse de, 2021 yılı sonu itibarıyla bu aykırılıklar devam etmektedir. Dolayısıyla, döner sermaye işletmesinin harcamaları için 770 kodlu Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nın kullanılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Genel Yönetim Giderleri Hesabına Kaydedilmesi Gereken Harcamaların Farklı Hesap Kodlarında Yer Alması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesinin; döner sermayeden yapılan ek ödemeler, yakacak alımları gibi 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabını ilgilendiren harcamalarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Döner Sermaye İşletmesi Bütçe Muhasebe Yönetmeliğinin “740 Hizmet üretim maliyeti hesabı” başlıklı 496’ncı maddesinde; 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılı muhasebe kayıtları incelendiğinde; yukarıda belirtilen harcamaların 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında yer aldığı görülmüştür. Oysa 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının açıklandığı, Yönetmeliğin 517’nci maddesinde bu hesabın işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı, ayrıca 518’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre de personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutarın 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yönetmeliğin “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir.
Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Belirtilen mevzuat hükümleri gereği söz konusu işlemlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmesi nedeniyle bu hesapların dönem sonlarında kapanış kayıtlarıyla devredildidiği 622 Satılan Hizmet Maliyeti ve 632 Genel Yönetim Giderleri hesaplarında da hataya neden olunmakta, Kurumun gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamaktadır.
İdare tarafından yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edilmeye başlandığı belirtilse de mevzuata aykırılık teşkil eden husus 2021 yılı sonu itibariyle devam etmektedir.
Sonuç olarak döner sermayeden yapılan ek ödemeler, yakacak alımları gibi harcamalar için 770 kodlu “Genel Yönetim Giderleri Hesabının” kullanılması gerekmektedir.