|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi’nin genel yönetim giderlerini hatalı bir şekilde kaydettiğini ortaya koymuştur. Üretilen mal veya hizmetlerle doğrudan bağlantısı olmayan giderler, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu giderlerin doğru hesaplarda yer alması gerektiğini vurgulamaktadır. 740 Hesap, yalnızca hizmet üretimiyle ilgili giderlerin kaydedilmesi için kullanılmalıdır.
Denetim bulgularında, işletmenin personele yapılan ek ödemeler, büro malzemeleri alımları ve diğer genel giderlerin yanlış hesapta izlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, 740 ve 770 hesapları ile bunlara bağlı diğer hesapların doğru veri üretmesini engellemiş ve kurumun gelir tablosunu yanıltmıştır. Kamu İdaresi, bu hatanın daha önceki dönemlerde de bulunduğunu ve düzeltici işlemler yapıldığını belirtmesine rağmen, 2024 yılı itibarıyla hatanın devam ettiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, döner sermaye işletmeleri tarafından üretilen mal veya hizmetlerle doğrudan ilişkisi bulunmayan harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında doğru bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Bu, mali raporların güvenilirliğini artıracak ve işletmenin finansal durumunu daha doğru bir şekilde yansıtacaktır. |
BULGU: Genel Yönetim Giderleri Hesabına Kaydedilmesi Gereken Harcamaların Farklı Hesap Kodlarında Yer Alması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan; üretilen mal veya hizmet ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine hatalı olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 496’ncı maddesinde; bu hesabın, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 517’nci maddesinde ise; bu hesabın, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Adı geçen Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 518’inci maddesinde; personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutarın da 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Mevzuatta belirtilen nedenlerle hizmet üretim faaliyetiyle ilgisi olmayan söz konusu harcamaların bu hesaba kaydı gerekmektedir.
Anılan Yönetmelik’in “6 Gelir tablosu hesapları” başlıklı 386’ncı maddesinde; bu hesap grubunun, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerinin tasnifli bir şekilde izlenmesi ve dönemin kesin sonuçlarının belirlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in bu grupta yer alan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 409’uncu maddesinde; üretilen hizmetlerle ilgili olarak yapılan giderlerin maliyet çıkarma dönemlerinde bu hesaba borç, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabına alacak; 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 418’inci maddesinde ise; 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının borç kalanının, maliyet dönemi sonunda bu hesaba borç, 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, Döner Sermaye İşletmesi tarafından personele yapılan ek ödemeler; büro ve kırtasiye malzemesi alımları; mahkeme harç vb. giderleri; enerji, su ve temizlik malzemesi alımları gibi üretilen mal veya hizmet ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
İşletme tarafından yukarıda bahsi geçen harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmesi nedeniyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu hesapları gerçek durumu yansıtmamıştır.
Kamu İdaresinin cevabında, bulgu konusu hususun önceki hesap döneminde de yer aldığı ve bununla ilgili düzeltici işlemlerin yerine getirildiği ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından bulgu konusu hususun 2023 yılı hesap döneminde de bulunduğu ve bununla ilgili düzeltici işlemlerin yerine getirildiği ifade edilmişse de, 2024 yılı hesap döneminde de hatanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak; İşletme tarafından üretilen mal veya hizmetler ile doğrudan ilgisi bulunmayan harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri hesabında izlenmesi gerekmektedir.