|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi’nin genel yönetim giderlerini, hizmet üretim maliyetleri hesabına kaydettiğini ortaya koymaktadır. Ek ödemeler, yönetici giderleri, nöbet ücretleri, bakım-onarım giderleri gibi harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat gereği, hizmet üretim faaliyetleriyle doğrudan ilişkisi olmayan giderlerin doğru hesaplarda izlenmesi gerektiğini göstermektedir.
Döner Sermaye İşletmesi Bütçe Muhasebe Yönetmeliği, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı’nın hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, yapılan kayıtlarda 740 hesabının 257.619.606,19 TL fazla, 770 hesabının ise bu tutar kadar eksik görünmesi, kurumun gelir tablosunun gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Yılsonunda yapılan hesap aktarım işlemleri de hatalı veri üretmiştir. Kamu İdaresi, 2024 yılı muhasebe kayıtlarının kapatılması nedeniyle düzeltme yapılamadığını, ancak 2025 mali yılı itibarıyla ilgili harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda izleneceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, döner sermaye işletmesinden yapılan ek ödemelerin, 740 Hizmet Üretim Maliyeti yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda düzenli bir şekilde kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Genel Yönetim Giderlerinin Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi /Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletmesinin; ek ödemeler, yönetici giderleri, nöbet ücreti, taşınır- taşınmaz bakım onarım giderleri, yakacak alımları, elektrik alımları, yemek hizmeti alım alımı gibi giderlerinin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Döner Sermaye İşletmesi Bütçe Muhasebe Yönetmeliğinin “740 Hizmet üretim maliyeti hesabı” başlıklı 496’ncı maddesinde; 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının açıklandığı, Yönetmeliğin 517’nci maddesinde bu hesabın işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı, ayrıca 518’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre de personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutarın 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Mevzuatta belirtilen nedenlerle hizmet üretim faaliyetiyle ilgisi olmayan söz konusu harcamaların bu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir.
Yönetmeliğin “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir.
Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır
Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Döner Sermaye İşletmesi muhasebe kayıtları incelendiğinde; Döner sermayeden yapılan ek ödemeler, yönetici giderleri, nöbet ücreti, taşınır-taşınmaz bakım onarım giderleri, yakacak alımları, elektrik alımları, yemek hizmeti alım giderleri gibi tutarların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerektiği halde, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına dâhil edilmesi dolayısıyla, kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı 257.619.606,19 TL fazla ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı bu tutar kadar eksik görünmektedir. Bu hesaplara bağlı olarak yılsonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamıştır.
Kamu İdaresi cevabında, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği tespit edilen işlemlerin 2024 yılı muhasebe kayıtlarının kapatılmasından dolayı düzeltme kayıtları yapılamadığı, 2025 Mali yılı itibarıyla yukarıda sayılan kalemlerden yapılacak olan ödemelerde mevzuatta belirtilen hususlar doğrultusunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı kullanılmasına yönelik işlem yapılmaya başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak, Döner Sermaye İşletmesinden yapılan ek ödemelere ilişkin muhasebe kayıtlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti yerine düzenli şekilde 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.