|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlığa bağlı birimlere yapılan aynî yardımların kayıt süreçlerinde önemli hatalar tespit etmiştir. İlgili birimler, taşınır işlem fişi veya bağış makbuzu düzenlemeden bazı bağışları kabul etmiş, bu durum bazı bağışların resmi muhasebe sistemine aktarılmamasına yol açmıştır. Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu idarelerinin tüm taşınırların kayıt altına alınmasını zorunlu kılmakta ve her kaydın belgeye dayanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Ayrıca, bazı bağış makbuzlarının üzerinde basılı sıra numarası bulunmadığı, bu numaraların bağışı kabul eden personel tarafından elle yazıldığı belirlenmiştir. Bu durum, bağışların takibinin zorlaşmasına neden olmakta ve bazı birimlerde eski makbuzların kullanılmaya devam edildiği gözlemlenmiştir. Bakanlık, bu konuyla ilgili 2022 yılında genelge yayımlamış ve personeline eğitim vermiştir. Sonuç olarak, bağışların Taşınır İşlem Fişi düzenlenmeden kabul edilmesi ve bağış makbuzlarının matbu sıra numarası içermemesi, alınan bağışların izlenmesi ve denetlenmesi açısından ciddi riskler taşımaktadır. Bu durumun düzeltilmesi, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem arz etmektedir. |
BULGU: Gerçek ve Tüzel Kişiler Tarafından Bakanlığa Bağlı Birimlere Yapılan Bazı Aynî Yardım ve Bağış Kayıtlarının Hatalı Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdareye bağlı birimlere yapılan aynî yardımların, ilgili birimlerce kabulü aşamasında, Taşınır İşlem Fişinin veya bağış makbuzunun her işlem için düzenlenmediği ve bağış kabul tutanaklarının seri numaralarının elle doldurulduğu tespit edilmiştir.
Bazı Aynî Bağışlar İçin Taşınır İşlem Fişi ve/veya Bağış Makbuzu Düzenlenmemesi Suretiyle Bu Bağışların Muhasebe Sistemine Aktarılmaması
Bakanlığa bağlı birimlere yapılan ayni bağışların bir kısmının taşınır işlem fişi bir kısmının ise bağış makbuzu düzenlenmeksizin kabul edildiği, bu durumda da söz konusu bağışların bir kısmının resmi olarak muhasebe sistemine aktarılmadığı, bir kısmının ise kayıtlara dayanak oluşturacak bağış makbuzunun bulunmadığı tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu; taşınır kayıtlarının harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulacağı ve her bir kaydın belgeye dayanmasının şart olduğu düzenlenmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in “Bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırların girişi” başlıklı 16’ncı maddesinde; 5018 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi ile diğer mevzuat çerçevesinde bağış
ve yardım olarak edinilen taşınırların teslim alındığında, taşınır kayıt yetkilisi tarafından taşınır işlem fişi düzenlenerek kayıtlara alınacağı ve fişin birinci nüshasının bağış ve yardım edene verileceği veya gönderileceği belirtilmiştir.
Bazı Bağış Makbuzlarının Matbu Sıra Numarası Bulundurmaması
Bakanlığa bağlı birimlere yapılan ayni bağışlar için düzenlenen bazı bağış makbuzlarının üzerinde yer alan sıra numaralarının basılı olmadığı, bağışı kabul eden personel tarafından doldurulduğu, bazı birimlerde ise mülga Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna ait bağış makbuzlarının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Birimlerce kabul edilen bağışların tekil olarak takibine imkân tanıyan bir bilgi sistemi olmadığı, tek kayıt yöntemi olarak bağışı kabul eden personel tarafından, çoğu zaman elle doldurulan bağış makbuzlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu makbuzlar ise, A4 boyutlarında kâğıda, doldurulması gereken alanların yazıcıdan bastırılmasından ibaret formlardır. Bu makbuzların üzerinde basılı ve sıra takip eden bir sıra numarası bulunmamakta, sıra numarası formu düzenleyen personel tarafından elle yazılmaktadır. Bazı birimlerde ise halen mülga Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna ait bağış makbuzlarının kullanıldığı görülmüştür.
Bakanlık bulgu konusu hususa ilişkin olarak, 2022 yılı içinde genelge yayımlandığını belirtmiş ve görevli personele eğitim verildiğini ifade etmiştir.
Bu itibarla, Bakanlığa bağlı birimlere yapılan bağışların Taşınır İşlem Fişi düzenlenmeden, başka bir deyişle muhasebe kayıtlarına girilmeden kabul edilmesinin ve bağış makbuzlarının matbu sıra numarası takip etmemesinin, alınan bağışların takibi ve denetimi açısından yüksek risk taşıdığı değerlendirilmektedir.