|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversitelerin ihtiyaç duyduğu bazı hizmet alımlarında, birden fazla yüklenici olmasına rağmen, yalnızca tek bir gerçek veya tüzel kişinin özel bir hakka sahip olduğu gerekçesiyle alım yapılması tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (b) bendi, bu tür durumlarda ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin yönteminin uygulanabileceğini belirtmektedir. Ancak, bu durumun geçerli olabilmesi için, ihtiyaç duyulan hizmetin gerçekten yalnızca tek bir kişi tarafından sağlanabilir olduğunun belgelerle kanıtlanması gerekmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nde de, doğrudan temin alımlarında kullanılacak formların, ihtiyaç duyulan hizmetin neden yalnızca tek bir kaynaktan temin edileceğini ayrıntılı bir şekilde açıklaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, ilgili belgelerin belirtilen forma eklenmesi ve gerekçelerin detaylı bir şekilde sunulması önem taşımaktadır. Sonuç olarak, yalnızca bir gerçek veya tüzel kişinin ihtiyaçla ilgili özel bir hakka sahip olduğunu gösteren belgeler olmadan, birden fazla yetkili servis mevcutken bu tür alımların yapılması, Kanun’un 22. maddesine aykırıdır. İdare, bu tür doğrudan temin alımlarında belirtilen hususlara dikkat edeceğini ifade etmiştir. |
BULGU: Gerçek veya Tüzel Tek Kişinin İhtiyaç İle İlgili Özel Bir Hakka Sahip Olduğu Gerekçe Gösterilerek Alım Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından ihtiyaç duyulan bazı hizmet alımlarının, hizmeti sağlayacak birden fazla yüklenici bulunmasına karşın; hizmet ile ilgili sadece bir gerçek veya tüzel kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olduğu belirtilerek alım yapıldığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun doğrudan temin yöntemini açıklayan 22’nci maddesinin (b) bendinde; sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması durumunda ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22’nci maddesinde; 04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İhale Uygulama Yönetmeliklerinde 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında idarece yapılacak alımlarda kullanılmak üzere “4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (a), (b), (c) Bentleri Kapsamında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara//Hizmetlere İlişkin Form” un yer aldığı belirtilmiştir. Buna
göre ihtiyacın gerçek veya tüzel tek kişiden yapılma sebepleri ayrıntılı şekilde ortaya koyulacağı, Kanun’un 22’nci maddesinin ilgili bentlerinde belirtilen hükümlerin uygulanabilir olmasını sağlayan sebeplerin detaylı olarak yazılacağı, bunlara ilişkin belgelerinde anılan forma ekleneceği belirtilmiştir.
Yapılacak benzer doğrudan temin alımlarında, bulguda belirtilen hususlara azami ölçüde gayret gösterileceği idarece ifade edilmiştir.
Sonuç olarak ihtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespiti yapılmadan, gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olduğunu gösteren bir belgenin varlığı aranmadan ve servis bakım hizmetlerinin görüldüğü Ankara vilayetinde söz konusu araçlarla ilgili birden fazla yetkili servisin hizmet vermesi karşısında Kanun’un 22’nci maddesinin (b) bendi gereğince alım yapılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.