|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, belediye şirketinin muhasebe kayıtlarında geriye dönük yevmiye işlemleri gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. 19.12.2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’in 6. maddesi, yevmiye defterinin işlemlerin tarih sırasına göre, belgelerle desteklenerek düzenli bir şekilde kaydedilmesini şart koşmaktadır. Ayrıca, Tebliğ’in 21. maddesi, kayıtların eksiksiz, doğru ve zamanında yapılmasını zorunlu kılmakta, boşluk bırakılmasını ve satır atlanmasını yasaklamaktadır.
Denetim bulgularına göre, şirketin geriye dönük yevmiye kayıtları, belirtilen mevzuat hükümlerine aykırıdır. Şirket, bu durumu, düzeltmelerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 217. maddesine uygun olarak yapıldığını ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın geçmişe yönelik kayıt yapma esnekliği sağladığını belirterek savunmuştur. Ancak, bu durum geriye dönük kayıt yapılmasına izin vermemektedir. Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının yevmiye defterine güncel ve sıralı olarak kaydedilmesi gerekmekte, geriye dönük kayıt işlemlerinin yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, şirketin muhasebe uygulamalarının mevzuata uygun hale getirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Geriye Dönük Yevmiye Kaydı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket yevmiye kayıtlarına, muhasebenin temel ilkelerine aykırı olarak geriye dönük yevmiyelerin eklendiği görülmüştür.
19.12.2012 tarihli ve 28502 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğin 6’ncı maddesine göre yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin ilgili belge veya ispata dayanan evraktan çıkarılarak tarih sırasıyla ve madde halinde düzenli olarak yazıldığı defterdir.
Ayrıca Tebliğin 21’inci maddesi gereğince defterlere yazımlar ve diğer gerekli kayıtlar, eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak yapılır. Defterlerde kayıtlar arasında boşluk bırakılamaz ve satır atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten koparılamaz. Tasdikli müteharrik yapraklarda bu yaprakların sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz. Kayıt edilecek işlemlerin, işin hacmine ve gereğine uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Kayıtlar on günden fazla geciktirilemez.
Yine Tebliğin 22’inci maddesine göre; yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak muhasebe kaidelerine göre düzeltilebilir. Bir yazım veya kayıt, önceki içeriği belirlenemeyecek şekilde çizilemez ve değiştirilemez. Kayıt sırasında mı yoksa daha sonra mı yapıldığı anlaşılmayan değiştirmeler yasaktır.
Yapılan incelemelerde; yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak Şirketin geriye dönük yevmiye kayıtları yaptığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; yevmiye kayıtlarında yapılan düzeltmelerin 213 sayılı VUK’un 217’nci maddesine istinaden muhasebe kaidelerine göre yapıldığı, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, kayıtlarında hata fark eden mükelleflerin yükledikleri beratları silip yenilerini tekrar yükleyebilmesine imkan vererek geçmişe yönelik kayıt yapmanın yolunu açtığı, eksik/hatalı kayıtlara istinaden geriye dönük düzeltmelerin minimumda tutulması/yapılmaması için gerekli özenin gösterileceği belirtilmiştir. Bu durumda, geriye dönük olarak kayıt yapıldığı Şirket tarafından kabul edilmiş olup savunmada bahsedilen mevzuat ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın tanıdığı esneklik geriye dönük kayıt yapılmasına cevaz vermemektedir.
Sonuç olarak yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; muhasebe kayıtlarının yevmiye defterine maddeler halinde, günlük ve sıralı olarak kaydedilmesi, geriye dönük kayıt işlemlerinin yapılmaması gerekmektedir.