ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, il belediyesinin gıda kolisi dağıtımına ilişkin önemli eksiklikleri ortaya koymaktadır. Belediyenin, bütçesinden aldığı gıda kolilerinin dağıtımına dair gerekli teslimat belgelerini düzenlemediği ve bazı kolilerin yetki alanı dışında dağıtıldığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği gereği, belediyelerin satın aldıkları malzemeleri kayda alması ve dağıtım sırasında gerekli belgeleri düzenlemesi zorunludur. Ancak, 2024 Mart ayında alınan 72.000 gıda kolisinin dağıtımında, teslim tutanaklarının eksik olduğu ve beyan edilen dağıtım adetleri ile belgelerdeki sayılar arasında tutarsızlıklar bulunduğu gözlemlenmiştir.

Örneğin, Kadın ve Aile Müdürlüğü’ne 530 gıda kolisi verildiği bildirilirken, ilgili müdürlükten alınan bilgiye göre yalnızca 100 kolinin teslim alındığı belirtilmiştir. Benzer şekilde, diğer kurumlar ve vakıflara yapılan dağıtımlarda da benzer uyuşmazlıklar yaşanmıştır. Ayrıca, belediyenin yetki alanı dışında 17.200 gıda kolisinin dağıtıldığı ifade edilmiştir. Kamu idaresi, bazı kolilerin teslim belgesi olmadan dağıtıldığını kabul etmekle birlikte, belgelerdeki tutarsızlıklar hakkında açıklama yapmamıştır.

Sonuç olarak, belediyenin sosyal yardımların dağıtımında, gerekli belgeleri düzenleyerek ve yetki sınırları içinde hareket etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Gıda Kolisi Dağıtımına İlişkin Dayanak Belgelerin Düzenlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye Bütçesinden alınan gıda kolilerinin dağıtımına ilişkin düzenlenmesi gerekli teslimat belgelerinin eksik olduğu ve bazı gıda kolilerinin görev ve sorumluluk alanı dışına da dağıtıldığı görülmüştür.

Belediyeler satın almış oldukları mal ve malzemeleri Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre kayda almak ve kullandıklarında kayıttan çıkmak zorundadırlar. Söz konusu Yönetmelik hükümleri gereği alınan gıda kolileri ilgili kamu idaresinin ambarına girdiğinde varlık işlem belgesi düzenlenmektedir. Yine gıda kolileri ambardan dağıtıma gönderildiğinde gerekli çıkış kayıtlarının yapılması ve bu işlemlere dayanak oluşturan gerekli belgelerin düzenlenmesi zorunluluk teşkil etmektedir.

Belediye tarafından 2024 yılı mart ayı içerisinde 72.000 adet gıda kolisi alımı yapılmıştır. Yine aynı ay içerisinde gıda kolilerinin çeşitli dernek ve vakıflara, Sosyal Yardımlaşma Vakfına, İl Emniyet Müdürlüğüne ve doğrudan kişilere dağıtıldığı beyan edilmiştir. Ancak yapılan incelemede bazı gıda kolilerinin hangi kişi ve kurumlara verildiğini ispat edecek teslim tutanaklarının düzenlenmediği görülmüştür.

Beyan edilen dağıtım adetleri ile teslim tutanağı düzenlenip düzenlenmediğinin kontrolü amacıyla denetimler sırasında bilgi belge talebinde bulunulmuştur. Bilgi-belge talebine verilen cevaplarda yer alan sayılar ile Belediye tarafından ifade edilen sayılar arasında uyuşmazlık olduğu görülmüştür. Örneğin Kadın ve Aile Müdürlüğüne 530 adet gıda kolisi verildiği yazılı olarak beyan edilmiş ancak ilgili birim müdüründen istenilen yazılı beyanda ise 100 adet gıda kolisi teslim alındığı ifade edilmiştir. Yine bir vakıfa 150 adet gıda kolisi teslim edildiği yazılı olarak beyan edilmiş ancak ilgili vakıftan alınan yazılı cevapta 96 adet teslim aldıkları ifade edilmiştir. İl Emniyet Müdürlüğüne 250 adet gıda kolisi verildiği yazılı olarak beyan edilmiş ilgili Kurumla yapılan yazışma sonucunda ise 200 adet teslim aldıkları belirtilmiştir. Ayrıca bu dağıtımlara ilişkin teslim belgesi düzenlenmemiştir. Hal böyle olunca da söz konusu gıda kolisi dağıtımlarının usulüne uygun yapıldığına ilişkin yeterli belgeler bulunmamaktadır.

Yine Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre, Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsamaktadır. Ancak Belediye tarafından 17.200 adet gıda kolisinin Batman ilçe ve beldelerinde dağıtıldığı yazılı olarak ifade edilmiştir.

Belediye tarafından dağıtımı yapıldığı ifade edilen gıda kolileri ile ilgili olarak, bazı dağıtımlarda beyan edilen sayıların uyumsuz olduğu, Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı dışında gıda kolisi dağıtımı yaptığı ve bazı dağıtımlara ilişkin teslimat belgelerinin düzenlenmediği görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, dağıtımı yapılan gıda kolilerinin bazılarının teslim belgesi düzenlenmeden dağıtıldığını belirtmiştir. Ancak dağıtımı yapılan bazı gıda kolileri için düzenlenen teslim belgeleri ile dağıtımı yapılan tüzel kişilerden alınan dağıtım sayısına ilişkin bilgiler arasındaki uyuşmazlık hakkında herhangi bir açıklamada bulunulmamıştır. Yine belediye cevabında görev ve sorumluluk alanı dışına gıda kolisi dağıtımı yapıldığını kabul etmiştir.

Sonuç itibarıyla, Belediyenin, sosyal yardım mahiyetindeki ayni yardımların dağıtımı esnasında teslim tutanakları ve diğer kanıtlayıcı belgelerin düzenlenmesi ve bu yardımları ilgili Kanun ile verilmiş görev ve sorumluluk alanı içersinde icra etmesi gerektiği değerlendirilmektedir.