ÖZET: Gider pusulası ile gerçekleştirilen ödemelerde mükellefiyet kaydı belgesinin talep edilmediği tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesine göre, kamu kurumları ve tüzel kişilikler, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için yapacakları ödemelerde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı tahsil dairelerinden vadesi geçmiş borç bulunmadığına dair belge temin etmekle yükümlüdür. Ayrıca, Seri A ve 1 Sıra No’lu Tahsilat Genel Tebliği’nin ilgili maddesi gereğince, mükellefiyet kaydı olmayanlar için de benzer bir belge alınması durumunda, vadesi geçmiş borç durumu aranmaksızın ödemeler yapılabilecektir.

Kütür A.Ş. gibi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, mükellefiyeti olanlara yapacakları ödemelerde vergi borcu yoktur belgesi talep etmekte, mükellefiyeti olmayanlar için ise mükellefiyet kaydı belgesi aramaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, şirketin gider pusulası ile gerçekleştirdiği ödemelerde bu belgeyi talep etmediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, gider pusulası düzenlenerek yapılan ödemelerde mükellefiyet kaydı belgesinin aranması gerektiğini ve bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ödemeyi yapanların sorumluluğunun doğacağını göstermektedir.

BULGU: Gider Pusulası ile Yapılan Ödemelerde Mükellefiyet Kaydı Olmadığına Dair Belgenin Aranmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından gider pusulası düzenlenmesi suretiyle yapılan ödemelerde mükellefiyet kaydı olmadığına dair belge aranmadan ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A madde hükmüne göre; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumlar ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurum ve kuruluşların (meslekî kuruluşlar ve vakıf yüksek öğretim kurumları hariç) mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemelerde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunludur.

Ayrıca Seri A ve 1 Sıra No’lu Tahsilat Genel Tebliği’nin 4/ii bendine göre: bu Tebliğ ile tür olarak belirlenen amme alacaklarından mükellefiyet kaydı bulunmayanlar, herhangi bir tahsil dairesinden söz konusu alacaklardan mükellefiyet kayıtlarının olmadığına ilişkin belgeyi almaları halinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılmaksızın gerekli ödeme/işlem yapılacaktır.

Bu çerçevede 4734 sayılı Kanun kapsamında olan Kütür A.Ş. 6183 sayılı Kanun kapsamında mükellefiyeti olanlara yapacağı ödemelerde vergi borcu yoktur yazısını, mükellefiyeti olmayanlara yapacağı ödemelerde ise mükellefiyet kaydı olmadığına dair belgeyi arayacaktır.

Ancak yapılan incelemede Şirketin gider pusulası düzenleyerek yaptığı ödemelerde mükellefiyet kaydı olmadığına dair belgeyi aramadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalar kapsamında gider pusulası düzenlenerek yapılan ödemelerde mükellefiyet kaydı olmadığına dair belgenin aranması gerektiği ve aksi durumda ödemeyi yapanların sorumlu olacağı açıktır.