ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, Gider Taahhütleri Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Özel Bütçeli İdare’nin bilanço ve mizasında yer alan 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın rakamlarının güncel olmadığı, geçmiş dönemlere ait veriler içerdiği ve birkaç yıldır fiilen kullanılmadığı tespit edilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 472. maddesi, gider taahhütlerinin kaydedilmesi ve izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bu düzenlemelere uyulmadığı için mali tablolarda hatalar meydana gelmiştir.

İlgili hesaplarda yer alan 3.272.466,20 TL tutarındaki rakamlar, mevcut durumu doğru bir şekilde yansıtmamaktadır. Mevzuat gereği, bu hesapların güncel ve doğru bir biçimde kullanılmasının önemi büyüktür. Kurum, 2022 yılının başından itibaren taahhüt hesaplarını etkin bir şekilde kullanmaya başlamıştır. Bu durum, mali kayıtların doğruluğunu artırmak ve hesapların güncelliğini sağlamak açısından kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Gider Taahhütleri Hesabının Gerçeği Yansıtmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Bilanço ve mizanda 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı yer almakla birlikte bu hesaplarla ilgili rakamların güncel olmadığı, geçmiş dönemlere ait olduğu, esasen birkaç yıldır fiilen kullanılmadıkları görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği 472’nci maddesinde; “(1) Gerek yılı için geçerli, gerekse ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediş ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin taahhütler ve diğer bilgiler “Taahhüt Kartı”na (Örnek:44) kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.
Maddenin takip eden bentlerinde de girişilen taahhütlere ilişkin diğer işlem ve kayıtlar düzenlenmektedir. İhale ya da doğrudan temin yöntemi ile veya protokol ile herhangi bir gider taahhüdünde bulunulmuşsa söz konusu hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki düzenlemelere aykırı olarak, söz konusu hesaplara dönem içi girişilen taahhüt tutarlarının kaydedilmemesi, geçmiş dönemlerden gelen ve ödemesi tamamlanmış tutarların kapatılmaması nedeniyle mali tablolarda hataya neden olunmuştur.
920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı 3.272.466,20 TL olarak mizanda yer almakta ancak gerçek durumu yansıtmamaktadır. İlgili mevzuat gereği söz konusu hesapların güncel bir şekilde kullanılması gerekmektedir.
Kurum 2022 yılının başından itibaren taahhüt hesaplarını kullanmaya başlamıştır.