| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, özel bütçeli idarenin bilançosunda 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı yer almamıştır. Bu durum, mali tabloların açıklayıcılığını azaltarak 2.290.797.582,33 TL’lik bir hata oluşturmuştur. İdare, 2023 yılı itibarıyla bu hesapları kullanmaya başlamış olsa da, 2022 yılına ait kayıtları düzeltmemektedir. |
BULGU: Gider Taahhütleri Hesabının Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurumun bilanço ve mizanında 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının yer almadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 472’nci maddesinde; “(1) Gerek yılı için geçerli, gerekse ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediş ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin taahhütler ve diğer bilgiler “Taahhüt Kartı”na (Örnek:44) kaydedilir.” denilmektedir.
Maddenin takip eden bentlerinde de girişilen taahhütlere ilişkin diğer işlem ve kayıtlar düzenlenmektedir. İhale ya da doğrudan temin yöntemi ile veya protokol ile herhangi bir gider taahhüdünde bulunulmuşsa söz konusu hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Gider taahhütlerinin nazım hesaplarına kaydedilmesindeki amaç, tam açıklama ilkesi gereği mali tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesinin sağlanmasıdır. Bu taahhütlerin kaydedilmesi idarenin bu taahhütler karşısında içinde bulunduğu riski bilanço dip notlarında göstermesi bakımından da önem arz etmektedir.
Bu nedenle, İdarenin farklı yüklenicilerle imzalamış olduğu gider taahhütlerinin 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında; 2023 yılı itibarıyla taahhüt hesaplarının kullanılmasına başlanıldığı belirtilmiştir.
Ancak, her nekadar 2023 mali yılı için İdare bu hesabı kullanmaya başlamış olsa da, bulgu konusu hususa yönelik 2023 yılında yapılan kayıtların 2022 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, söz konusu hesapların 2022 yılında kullanılmaması nedeniyle mali tablolarda 2.290.797.582,33-TL hataya neden olunduğu değerlendirilmektedir.