Giyim ve yol gideri hariç asgari işçilik maliyetinin üzerinde teklif verilmesi yeterli midir (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu iş kapsamında yol bedeli ve sözleşme giderleri dahil asgari işçilik maliyetinin 2.269.502,72 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 2.269.512,56 TL olduğu dolayısıyla anılan isteklinin giyim ve sözleşme gideri için 9,84 TL bedel öngördüğü, bu bedelle parça başı en düşük 0,01 kuruş ön görülse dahi 1214 parça giyim gideri ve sözleşme gideri için 12,50 TL (1214*0,01=12,14 TL + %3 sözleşme gideri = 12,50 TL) teklif etmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş kalemlerinin bir kısmına giyim bedeli hariç teklif verdiği, dolayısıyla her bir satıra teklif etmesi gereken maliyetin altında teklifte bulunduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 2014-2015 yılları arasında 50 personel ile gerçekleştirilecek malzeme hariç teknik servis hizmeti işi olduğu anlaşılmıştır. İşe ait İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde iş kapsamında 30 adet teknik eleman için asgari ücretin %30, 11 adet meslek lisesi mezunu teknik elaman için asgari ücretin %35, 5 adet meslek yüksek okulu mezunu teknik elaman için asgari ücretin %45, 3 adet meslek yüksek okulu mezunu biyomedikal bakım onarım teknik elamanı için asgari ücretin %70, 4 yıllık ilgili üniversite mezunu veya ilgili alanlarda yüksek lisans yapmış biyomedikal bakım onarım teknik elamanı için asgari ücretin %230 fazlasının ödeneceği, giyim ve yol bedelinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağı, personelin yol bedelinin ayda 26 gün üzerinden karşılanacağı, personele aylık gidiş ve dönüş olma üzere 52 adet toplu taşıma bileti verileceği, kısa vadeli sigorta prim oranının %3 olacağı belirtilmiştir.

İhale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’nin “Personele Verilecek Kıyafetler ve Teknik Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde tüm personel için toplam 400 adet iş önlüğü, 200 adet iş ayakkabısı, 200 adet tshirt, 200 adet sweatshirt, 184 adet iş tulumu ile 30 adet çizmenin iş kapsamında personele verileceğinin düzenlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’de yer verilen bilgiler çerçevesinde başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 2.174.183,84 TL olarak hesaplanmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli Ketsil Tem. Hiz. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının 2.269.512,56 TL olduğundan hareketle, adı geçen isteklinin teklif fiyatının, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 95.328,72 TL üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihalede idare tarafından sözleşme gideri ve genel giderler, yol ve giyim bedeli dahil kârsız yaklaşık maliyetin (2.287.054,64 TL) altında teklif fiyatı sunan ihale üzerinde bırakılan Ketsil Tem. Hiz. Ltd. Şti., başvuru sahibi Köksallar Grup Dan. ve Kur. Hiz. Bil. Elekt. Gıda İnş. Turz. Taş. Tem. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile diğer istekliler MSD Tem. Bil. Sis. Med. Sağ. Tur. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Ender Kurum. Hiz. Danış. İnş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Piramit Mak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere beş istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır. İdare tarafından aşırı düşük teklif talep yazısı kapsamında asgari işçilik, yol ve giyim maliyetinin açıklanmasının talep edildiği tespit edilmiştir. Anılan isteklilerden Piramit Mak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, diğer yandan ihale üzerinde bırakılan istekli dahil diğer 3 isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarını sundukları görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifin ayrıntılı dökümünün gösterildiği ayrıntılı üst yazı, asgari işçilik maliyeti, giyim gideri ve yol bedelini gösteren gider kalemleri çizelgesi, KİK işçilik hesaplama modülü çıktısı, yolcu taşıma biniş ücretleri, giyim giderleri için Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazasından alınan proforma fatura ve maliyet /satış tutarı tespit tutanağı, faaliyet belgesi, imza sirküleri ile imza beyannamesi sunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak;“..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. …

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir…”açıklamalarına yer verilmiştir.

İnceleme konusu ihalede, giyim ve yol gideri hariç asgari işçilik maliyetinin 2.174.183,84 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyeti için söz konusu tutarı teklif ettiği ayrıca anılan isteklinin başvuru sahibinin iddiasının aksine %3 sözleşme gideri ve genel giderler dahil 12,50 TL giyim bedeli öngördüğü, giyim bedeli için Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazasından aldığı proforma faturanın usulüne uygun olarak düzenlendiği, yol bedeli için toplam 95.316,00 TL maliyet ön gördüğü, söz konusu tutarı tevsiken EGO Genel Müdürlüğü internet sayfasından alınan güncellenmiş ücret tarifelerini sunduğu ve firma kârı olarak da 0,22 TL öngördüğü tespit edilmiştir.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında giyim ve yol gideri hariç olarak belirttiği asgari işçilik tutarı ile giyim ve yol gideri için öngördüğü tutarın toplanması sonucunda isteklinin toplam teklif tutarına ulaşıldığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim ve yol bedeline ilişkin olarak teklif fiyatı içinde bir maliyet öngördüğü ve söz konusu maliyeti de usulüne uygun olarak açıkladığı görülmüştür.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş kalemlerinin bir kısmına giyim bedeli hariç teklif verdiği dolayısıyla her bir satıra teklif etmesi gereken maliyetin altında teklifte bulunduğu iddia edilmektedir. Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan isteklinin her bir iş kalemi için yol ve giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin üzerinde teklif verdiği, ayrıca yukarıda da belirtildiği üzere ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama getirdiği giyim ile yol gideri dâhil toplam asgari işçilik maliyeti bedeli ile birim fiyat teklif cetvelinde yer alan toplam tutarın birbiri ile uyumlu olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.