|
ÖZET: Belediye meclisinde, görev alanı dışında kalan konuların görüşülmesi, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde, belediyelerin yerel halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuş özerk kamu tüzel kişileri olduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda, belediye meclisi, encümen ve başkanlık gibi organların görev ve yetkileri açıkça tanımlanmıştır. Mevzuat, belediye meclisinin yalnızca belirli konuları, örneğin bütçe, imar planları ve yönetmeliklerin kabulü gibi hususları görüşebileceğini ortaya koymaktadır.
Ancak, bazı idari konular, belediye meclisi gündemine alınarak tartışılmakta ve alınan kararlar ilgili birimlere iletilmektedir. Örneğin, mahalle sorunlarının belirlenmesi, çiftçilere destek sağlanması ve sosyal yardımlar gibi konular, mecliste ele alınmakta, oysa bu tür idari görevlerin yerine getirilmesi için meclis kararına ihtiyaç bulunmamaktadır. İlgili mevzuat, bu tür rutin görevlerin belediye başkanı ve diğer birimler tarafından doğrudan yürütülmesini öngörmektedir. Belediye meclisinin toplantı süreleri, gündeme bağlı olarak değişiklik göstermekte; bütçe görüşmeleri en fazla yirmi gün, diğer toplantılar ise beş gün sürmektedir. Ayrıca, meclis üyeleri arasından oluşturulan komisyonlar, belirli süreler içinde toplanarak görevlerini yerine getirmektedir. Ancak, 5393 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca, mecliste görüşülmesi gereken konular dışında kalan hususların gündeme alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Görev Alanıyla İlgili Olmayan Konuların Belediye Meclisinde Görüşülmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye Kanunu’na göre görev ve yetki alanında olmadığı halde, idari görevlere ilişkin bazı konular belediye meclisi gündemine alınıp görüşülmekte, alınan kararlar da uygulanmak üzere ilgili idari birimlere gönderilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine göre belediyeler, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir. Belediyenin organları ise her birinin görev ve yetkileri belirlenmiş belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanıdır.
Kanunda genel olarak belediyenin tüm görev yetki sorumluluk ve hizmet alanları belirlenmiştir. Bu görevlerin yerine getirilmesinde uygulanacak yöntemler de ilgili mevzuatlarında açıklanmıştır.
Her bir hizmet birimine ilişkin iç düzenlemeler de yapılmış, birimlerin görev ve yetkileri çıkarılan yönetmelikler ile ayrıca düzenlenmiştir.
Belediye Meclisinin görev ve yetkileri, 5393 sayılı Belediye Kanunu 18’nci maddesinde ayrıntılı olarak açıklanmış olup burada genel olarak, stratejik plân ile yatırım programları, bütçe ve kesin hesap, imar plânları, borçlanma ve taşınmaz mal işlemleri ile çıkarılacak yönetmeliklerin kabul edilmesi gibi hususların Belediye Meclisinde görüşülüp karara bağlanacağı belirtilmiştir. Bu maddede sayılanlar dışında belediye meclisine herhangi bir idari görev verilmemiştir.
Kanunlarla belediye meclisinin ve belediye encümeninin görev ve yetki alanında bulunmayan idari görevler belediye teşkilatının başı olan belediye başkanı ve diğer birimler tarafından doğrudan yerine getirilmektedir. Bu idari görevlerin yerine getirilmesi için belediye meclisinden veya belediye encümeninden ayrıca bir karar alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Belediye meclisinde görüşülüp karar alınacak konular arasında bulunmadığı halde, beldede bulunan mahallelere ilişkin sorunların belirlenmesi için gerekli çalışmaların yapılması, çiftçilere gübre desteği verilmesi, ihtiyaç sahiplerine doğalgaz, elektrik ve kırtasiye yardımı yapılması, beldede bulunan panolarda karşılaştırmalı olarak yayınlamak üzere marketlerdeki fiyatların araştırılması, evlenecek çiftlerin psikologlara yönlendirilmesi, belirli gün ve haftaların kutlanmasına yönelik karar alınması, süpermarketlerin denetlenmesi, çöp bidonlarının konulacak yerlerinin belirlenmesi, hayvansal atıkların değerlendirilmesi için etüt çalışması yapılması, askere gidecek gençlerin ziyaret edilerek çeşitli hediyeler verilmesi gibi konular gündeme alınarak belediye meclisinde ve ihtisas komisyonlarında ayrı ayrı görüşülmektedir.
Görüşülen konulara ilişkin alınan meclis kararları, uygulanmak üzere ilgili hizmet birimlerine gönderilmektedir. Oysa görevleri ilgili mevzuat ve yönetmelikler ile belirlenmiş olan müdürlüklerin rutin görevlerini yerine getirmeleri için böyle bir meclis kararına gerek bulunmamaktadır.
Belediye meclisinin toplantı süresi gündeme bağlı olarak her ay bütçe görüşmelerinde en çok yirmi gün, diğer toplantılarda en çok beş gündür. Yine belediye meclisi üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden oluşan komisyonlar kurulabilmektedir. İmar komisyonunun toplantı süresi en fazla on iş günü, diğer komisyonların ise beş iş günüdür. Bu toplantılara katılanlara her gün için belediye meclisince belirlenen miktarda huzur ücreti ödenmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’nci maddesinde açıklanan görev ve yetkileri dışındaki hususların Belediye Meclisinde görüşülmemesi bu konuda bir karar alınmaması gerekmektedir.