|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye kaynaklarının görev ve sorumluluk alanı dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin yalnızca mahallî müşterek nitelikteki görev ve sorumluluklarını belirlerken, bu yetkilerin belediye sınırları ile sınırlı olduğunu ve mücavir alanlara hizmet götürülmesi için belediye meclisi kararı gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 75. madde, belediyelerin diğer kamu kurumlarıyla ortak projeler geliştirebileceğini belirtse de, bu projelerin de belediyenin yetki alanında olması gerektiği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin bütçesinden, mücavir alan dışındaki hizmetler için harcama yapıldığı görülmüştür. Örneğin, Kozluk Kaymakamlığı’nın talepleri doğrultusunda çeşitli sosyal projeler için bütçe kullanımı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, taziye evleri, eğitim materyalleri ve sosyal yardımlar gibi konularda da harcamalar yapılmıştır. Ancak, bu harcamaların 5393 sayılı Kanun’un belirlediği sınırlar içinde kalmadığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, bu hizmetlerin kamu yararına olduğunu ve meclis kararı ile gerçekleştirildiğini savunsa da, ilgili kanun hükümleri gereği, belediyelerin harcamalarının sadece kendi görev ve sorumluluk alanları içinde kalması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, belediye kaynaklarının yalnızca belirlenen alanlarda kullanılması, yasal çerçeve açısından daha uygun olacaktır. |
BULGU: Görev ve Sorumluluk Alanı Dışında Belediye Kaynaklarının Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye mücavir ve sorumluluk alanı dışında kalan yerlere bütçeden harcama yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartı getirilerek yapabileceği görev ve sorumlulukları belirtilmiştir. Maddenin devamında ise, belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsadığı ve belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetlerinin götürülebileceği ifade edilmiştir.
Yine mezkür Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda diğer kamu kurumları ile kamu yararına faaliyet gösteren dernek ve vakıflarla ortak hizmet projeleri yapabileceği hüküm altına alınmıştır. Görüldüğü üzere bu madde kapsamında bütçe kullanılabilmesi için belediyenin görev ve sorumluluk alanı içerisinde olma şartı getirilmiştir.
Ancak yapılan incelemede, Belediye tarafından 5393 sayılı Kanun’la hüküm altına alınan görev ve sorumluluk alanı dışındaki yerlere de yılı bütçesi üzerinden ödenek kullanımında bulunulmuştur.
Mücavir alan dışında yapılan hizmetler olarak alınan meclis kararı özetleri aşağıda gösterilmiştir:
“Kozluk Kaymakamlığı tarafından talep edilen Halk Eğitim Merkezi ve Aile Destek Merkezi bünyesindeki kursiyerlerin Kadın Kooperatiflerinin aşçılık kurslarında eğitim göreceklerinden dolayı ihtiyaç duyulan mutfağın kurulmasına ve kurulacak mutfak için endüstriyel ekipmanların karşılanması,
İle bağlı Beşiri, Kozluk, Hasankeyf, Sason ve Gercüş ilçelerine ilgili Kaymakamlıklar ve Belediyelerin taleplerine istinaden çocuk oyun grupları kurulmasına ile Akça Köyünde 1 adet tandır evi yapılması,
İl sınırları içerisindeyken Belediye mücavir alanları dışında yer alan; Balpınar Segirka Taziye Evi, Şahinli Sason Taziye Evi, Yeniçaplar Köyü Taziye evlerinin sedir ve sehpa ihtiyacının karşılanması için ayni yardım yapılması,
Kozluk İlçesi Halk Eğitim Merkezine, bir adet fotokopi makinesi, 50 koli (250 top) A4 kağıdı, üniversite sınavına hazırlık kaynak kitapları ve bir adet optik okuyucu hibe edilmesi,
Ramazan ayı münasebetiyle ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere; Kozluk İlçesine 3.000 adet, Sason İlçesine 2.000 adet, Beşiri İlçesine 2.000 adet, Gercüş İlçesine 2.000 adet, Hasankeyf İlçesine 2.000 adet ve her beldeye 500 adet olmak üzere toplam beş beldeye 2500 adet yardım kolisinin ayni yardım olarak dağıtılması,
Belediye Meclisinin 08.12.2023 tarih ve 459, 460, 461, 462 ile 463 sayılı kararları ile, Beşiri, Sason, Gercüş, Hasankeyf ve Kozluk İlçe Sosyal Yardımlaşma Vakıfları arasında yapılan protokoller kapsamında 2 aracın Kozluk Kaymakamlığı’na; 1’er aracın Sason, Gercüş ve Hasankeyf Kaymakamlıklarına bedelsiz devredilmesi.
Kozluk İlçesi, Samanyolu Köyünde Taziye Evi yapımında kullanılacak demir, çimento ve tuğla malzeme yardımının yapılması,
Kayapınar Belde Belediye Başkanlığına, 2.000 litre mazotun ayni yardım olarak verilmesi,
Gerçüş Belediye Başkanlığına KDV dahil 228.000,00 TL tutarında Korige Boru hibe edilmesi,
Balpınar Belde Belediyesine; 1500 m2 8 cm’lik kilitli parke taşının ayni yardım olarak verilmesi.”
Kamu İdaresi cevabında görev ve sorumluluk alanı dışına yapmış olduğu belediye hizmetlerine ilişkin olarak kamu yararının gözetildiğini ve ortak hizmet projesi kapsamında meclis kararı ile işlem tesis edildiğini ifade etmiştir. Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile 75’inci maddesinde belediyelerin görev ve sorumluluk alanı ile sınırlı olmak üzere yetkilendirildiği hüküm altına alınmıştır.
Belediye tarafından görev ve sorumluluk alanları dışında yılı bütçesinden harcama yapılmamasının ve Belediye kaynaklarının ilgili Kanun’da belirtildiği üzere sadece görev ve sorumluluk alanı içerisinde kullanılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.