ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nde görev ve yetkisi olmayan müdür kadrolarına yapılan atamaların mevzuata aykırı olduğunu ortaya koymuştur. İlgili yönetmelik, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve yerel hizmetlerin dengeli dağılımını sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Ancak, denetim sonuçları, herhangi bir faaliyeti bulunmayan müdürlük kadrolarına atama yapıldığını ve bu kadrolara maaş ödendiğini göstermektedir.

Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik, kadro unvanlarının belirlenmesinde hizmet gereklerine uygunluk şartını öngörmektedir. Bu çerçevede, fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanlarının kullanılması yasaktır. 2024 yılı bütçesiyle 23 müdürlüğe ödenek tahsis edilmesine rağmen, 20 müdürlük kadrosuna atama yapılmış ve bu kadrolarda görev yapan kişilerin fiilen müdürlük yapmadıkları tespit edilmiştir.

Yönetmelik hükümleri, bir müdürlük kadrosunun ihdas edilmesi için belirli bir görev ve yetki ile organizasyon gerektirdiğini belirtmektedir. Dolayısıyla, görev ve yetkisi olmayan müdür kadrolarına yapılan atamalar geçersizdir. Bu durum, kamu idaresinin yönetmelik hükümlerine uygun hareket etmesi gerektiğini ve mevcut müdürlük atamalarının iptal edilerek uygun kadrolara yeniden atama yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

BULGU: Görev ve Yetkisi Bulunmayan Müdür Kadrolarına Atama Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından görev ve yetki alanı belirlemesi yapılmamış ve herhangi bir faaliyeti bulunmayan müdürlük kadrolarına mevzuata aykırı olarak atama yapıldığı ve müdürlük maaşı ödendiği görülmüştür.

Belediye, bağlı kuruluş ve mahalli idare birliklerinde personel istihdamına ilişkin düzenlemeler getiren Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik 22.02.2007 tarih ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik’in 1’inci maddesinde; bu Yönetmelik’in amacının; kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, yerel hizmetlerin dengeli dağılımının temin edilmesi, belediyeler tarafından sunulan hizmetlerde kalitenin artırılması, ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanması olduğu ifade edilmiştir.

Yönetmeliğin ‘‘Kadroların Tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz. (…) ”, ikinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idarî birimler oluşturulur. İdarî birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. (…) ” hükmüne yer verilmiştir.

02.06.2024 tarih ve 32564 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikte yapılan değişiklikle 5’inci maddeye göre tespit edilen EK-1 Belediye ve Bağlı Kuruluları ile Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetvellerinin C) Grubu Büyükşehir İlçe Belediyeleri Tasnif Cetveli’nin C-18 grubunda Mamak Belediyesi bulunmaktadır. Cetvele göre 11 adet müdürlüğün zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 45 adet müdürlüğün (3) sayılı listeden seçileceği belirtilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kanun’a istinaden 31.15.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’de de harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda “5018 sayılı Kanunun 5436 sayılı Kanunla değişik 31’inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.” denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.

Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, birim müdürlüğü unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenecek ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamayacaktır. Ayrıca bu kadroların icrai niteliğinin olması ve bütçesi ile harcama birimi ve harcama yetkililiğinin de bulunması gerekmektedir. Hiçbir faaliyeti, organizasyonu, personeli, bütçesi, yetki, sorumluluk ve çalışma usul ve esaslarını belirleyen yönergesi olmayan sadece kadro unvanı kullanılan müdürlükler ihdas edilemez.

Kurum teşkilat şeması, bütçe ve insan kaynakları üzerinde yapılan incelemelerde, İdarenin anılan Yönetmelik gereğince norm kadro cetvellerini oluşturduğu buna göre 47 adet müdürlük ihdas edildiği, 2024 yılı bütçesiyle 23 adet müdürlüğe ödenek tahsis edildiği ve icrai olarak faaliyet gösteren 31 adet müdürlüğün bulunduğu görülmüştür.

Yine İdare kayıtları incelendiğinde herhangi bir harcama birimi ve harcama yetkililiği oluşturulmadığı halde 20 adet müdürlük kadrosuna atama yapıldığı, bu müdürlüklere atanan kişilerin fiili olarak müdürlük yapmadıkları ve müdür kadroları için belirlenen mali haklardan yararlandıkları tespit edilmiştir.

Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri uyarınca bir müdürlük kadrosunun ihdas edilmesi durumunda bunun belirli bir görev ve yetki ile Kurum hizmet ağı içinde organizasyonu olması gerektiği açıktır. Hiçbir görev ve yetkisi olmayan müdür kadrolarına atama yapılması ve bu kişilerin müdürlüğe ilişkin mali haklardan yararlanmaları mevzuata uygun değildir.

Kamu İdaresi cevabında; müdür kadrosunda olup fiilen müdür olarak görev yapmayan personelin, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Hizmet Grupları Arasında Geçişler” başlıklı 19’uncu ve “Kazanılmış haklar” başlıklı 21’inci maddelerine göre müdür kadrosunu kazanılmış hak olarak elde ettikleri ve eşdeğer başka bir kadro bulunmağı için müdür kadrolarına atandıkları ifade edilmiştir.

Yönetmelik’in “Hizmet Grupları Arasında Geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde; Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanların, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, yönetim hizmetleri grubunda gösterilen kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabileceği belirtilmiştir.

Ancak ilgili Yönetmelik hükümlerinde, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılan müdür kadrosu için kazanılmış hak elde edebilmek Yönetmelik’in öngördüğü genel ve özel şartların birlikte sağlanmasıyla mümkün olmaktadır. Yönetmeliğe göre görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartın en önemlisi görevde yükselme sınavında başarılı olmaktır. Bu şartı sağlamayan personelin daha üst görevlerde altı ay süreyle çalışmış olması müdür kadrosu için kazanılmış hak elde edilmiş olduğu anlamına gelmemektedir.

Dolayısıyla üst görevlerde altı ay süreyle çalışmış personelin, müdürlük kadrosunu kazanılmış hak olarak elde ettiği kabul edilerek fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin oluşturulan müdürlük kadrolarına atanmaları mevzuata uygun değildir.

Müdürlük kadrolarının hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmesi, fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanlarının kullanılmaması ve söz konusu müdürlük atamalarının iptal edilerek uygun kadrolara atamaların yapılması gerekmektedir.