|
ÖZET: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin (Hastane) idari ve mali işleyişinde yaşanan sorunlar, görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmemiş olmasından kaynaklanmaktadır. İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olan bu merkezde, yönetmelik düzeyinde bir düzenleme bulunmamakta; Tıp Fakültesi Dekanlığı, bazı durumlarda onay makamı olarak devreye girmektedir. Ayrıca, Hastanenin organizasyon şemasının oluşturulmadığı ve iş tanımları ile iş akışlarının netleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu belirsizlik, Hastane ile Tıp Fakültesi Dekanlığı arasında görev karmaşasına yol açmaktadır.
İstanbul Üniversitesi Hastaneleri Yönetmeliği, 2019 yılında yürürlükten kaldırılmış ve bu tarihten itibaren Hastanenin yönetim yapısına ilişkin herhangi bir hukuki düzenleme yapılmamıştır. Bu durum, Hastane’nin idari işleyişinde belirsizlikler yaratmakta ve Tıp Fakültesi Dekanlığı ile olan ilişkilerde karmaşaya neden olmaktadır. Dekanın, Hastane’nin mali ve idari süreçlerinde onay mercii olarak yer alması, görev tanımlarının belirsizliğini artırmaktadır. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne göre, idarenin misyonu, organizasyon yapısı ve görevlerin yazılı olarak tanımlanması gerekmektedir. Ancak Hastane, bu standartlara uygun bir çalışma gerçekleştirmemiştir. Kamu İdaresi, hastane yönetim organlarında mevzuata uygun düzenlemeler yapıldığını ve gerekli yönetmeliklerin hazırlandığını belirtmiştir. Ancak, bu düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi, Hastane’nin işleyişinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Görev, Yetki ve Sorumlulukların Belirlenmemesi Sonucunda Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin (Hastane) İdari ve Mali İşleyişinde Sorunlar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezine (Hastane) ilişkin olarak görev, yetki ve sorumlulukların belirlendiği yönetmelik düzeyinde hukuki düzenleme bulunmadığı; Tıp Fakültesi Dekanlığının Hastanenin idari ve mali işleyişi içerisinde bazı durumlarda onay makamı olarak işlem tesis ettiği ve Hastanenin organizasyon şemasının oluşturulmadığı, iş tanımları ve iş akışlarının belirlenmediği görülmüştür.
Hastanenin Yönetim ve Organizasyon Yapısına İlişkin Yönetmelik Bulunmaması
İstanbul Üniversitesi hastanelerinin yönetim ve organizasyon yapısı ile yönetim organları, yönetim organlarının görevleri ve çalışma şekline ilişkin hükümleri içeren ve 07.07.2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul Üniversitesi Hastaneleri Yönetmeliği, 11.01.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten itibaren Hastanenin yönetim ve organizasyon yapısı ile idari işleyişine ilişkin olarak herhangi bir hukuki düzenleme yürürlüğe konulmamıştır. Bu durum, Hastanenin idari işleyişinde belirsizliklere yol açtığı gibi Hastane ile Tıp Fakültesi Dekanlığı arasında görev ve yetki karmaşasına da sebebiyet vermektedir.
Dolayısıyla, Hastane’nin işleyişine ilişkin görev, yetki ve sorumlulukları net bir şekilde tanımlamak ve sürdürülebilir bir yönetim anlayışını hayata geçirmek amacıyla yönetmelik düzeyinde bir hukuki düzenlemenin yapılması gerekmektedir.
Tıp Fakültesi Dekanlığının Hastanenin İdari ve Mali İşleyişi İçerisinde Bazı Durumlarda Onay Makamı Olarak İşlem Tesis Etmesi
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Dekan başlıklı 16’ncı maddesinin (b) bendinde Dekan’ın görev, yetki ve sorumlulukları arasında fakülte birimleri arasında düzenli çalışmayı sağlamak, fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi ile birlikte rektörlüğe bildirmek, fakülte bütçesi ile ilgili öneriyi fakülte yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra rektörlüğe sunmak hususları sayılmış ve eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede sorumlu olduğu düzenlenmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere; Dekanın görev, yetki ve sorumluluk alanları üst amiri konumunda olduğu fakülte ile sınırlıdır.
Ancak yapılan incelemede, Tıp Fakültesi Dekanı’nın Hastanenin idari işleyişi içerisinde tekemmül ettirilmesi gereken ve mali sonuç doğuran bazı işlemlerde onay mercii olarak karar verdiği; Tıp Fakültesi personelinin de Hastane’nin bazı karar alma süreçlerine dahil olduğu görülmüştür.
Örneğin; Taşınır Kayıt Yetkilisi ve Eczane Mesul Müdürlük görevlerine yapılan personel atamalarında Başhekimlik tarafından görevlendirme yazılarının uygun görüş için Dekanlık makamına sunulduğu Dekanlık Makamının uygun görüşünün ardından görevlendirmelerin gerçekleştiği tespit edilmiştir. Ayrıca; yüklenicilere yapılacak ödemelerin öncelik sıralamasına karar verilen toplantılara Tıp Fakültesi Sekreteri’nin de katıldığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan; İstanbul Üniversitesi 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporu’nda yer alan organizasyon şemasına göre; İstanbul Tıp Fakültesinin, “Fakülteler” başlığı altında, Hastanenin (Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi) ise “Uygulama ve Araştırma Merkezleri” başlığı altında doğrudan Rektörlük Makamına bağlı olduğu görülmektedir. Bu çerçevede; İstanbul Üniversitesi idari teşkilatı içerisinde iki ayrı idari birim olan Hastane ile Tıp Fakültesi Dekanlığı arasında hiyerarşik bir ilişki bulunmadığı gibi, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü (Hastane Başhekimi) ile Tıp Fakültesi Dekanı arasında da astlık-üstlük ilişkisi bulunmamaktadır. Akademik personel açısından bir geçişkenlik söz konusu olsa da ilgili personel sağlık hizmetinin verilmesi açısından Hastane’ye, eğitim faaliyetleri açısından ise Tıp Fakültesi Dekanlığı’na bağlı olarak görev ifa etmektedir.
Bu itibarla; Hastanenin idari ve mali işleyişine dönük kararların Tıp Fakültesi Dekanlığı onayına sunulmaması ve ilgili karar alma süreçlerine Fakülte Dekanlığı personelinin katılmaması gerekmektedir.
Organizasyon Şemasının Oluşturulmaması, İş Tanımları ile İş Akışlarının Belirlenmemesi
26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “Misyon, organizasyon yapısı ve görevler” başlıklı 2 no.lu standardına göre;
İdarenin misyonunun yazılı olarak belirlenmesi, duyurulması ve personel tarafından benimsenmesinin sağlanması; misyonun gerçekleştirilmesini sağlamak üzere idare birimleri ve alt birimlerince yürütülecek görevlerin yazılı olarak tanımlanması ve duyurulması; idare birimlerinde personelin görevlerini ve bu görevlere ilişkin yetki ve sorumluluklarını kapsayan görev dağılım çizelgesi oluşturulması ve personele bildirilmesi; idarenin ve birimlerinin teşkilat şeması olması ve buna bağlı olarak fonksiyonel görev dağılımının belirlenmesi; idarenin ve birimlerinin organizasyon yapısının temel yetki ve sorumluluk dağılımı, hesap verebilirlik ve uygun raporlama ilişkisini gösterecek şekilde olması; idarenin yöneticilerinin faaliyetlerin yürütülmesinde hassas görevlere ilişkin prosedürleri belirlemesi ve bunları personele duyurması gerektiği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, yukarıda detayı verilen hususlara yönelik olarak Hastane tarafından bir çalışma yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi bulguya katılmış olup, cevabında hastane yönetim organlarında mevzuata uygun düzenlemeler yapılmakta olduğunu, gerekli yönetmeliklerin hazırlandığını ve yayımlanmasının beklendiği ifade etmiştir.
Bu itibarla; Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uyum sağlamak açısından gerekli çalışmaların tamamlanması gerekmektedir.