|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerdeki bazı kadrolara sınavsız atama yapıldığını ortaya koymuştur. Özellikle fakülte, yüksekokul ve enstitü sekreterliği gibi görevlerde, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına tabi olan kadrolara sınav yapılmaksızın atamalar gerçekleştirilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen liyakat ilkeleri ve Yükseköğretim Kurumları Personeli Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemelere aykırı olarak, bu tür atamalar, kamu hizmetlerinde eşitlik ve adalet ilkesini zedelemektedir.
Yönetmelik, görevde yükselme ve unvan değişikliği için sınav şartını genel bir kural olarak belirlemiştir. Ancak, aynı görev grubu içinde kalan personelin isteği doğrultusunda alt görevlere sınavsız atanabileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, üst görevlere atanma konusunda herhangi bir istisna bulunmamaktadır. Örneğin, bilgisayar işletmeni olarak görev yapan bir personelin, görevde yükselmeye tabi olmayan bir kadroya atanması ve ardından sınavsız bir şekilde daha yüksek bir kadroya geçiş yapması, yönetmelik hükümlerine aykırıdır. Üniversitelerin, görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerini, belirlenen objektif kriterlere uygun olarak yürütmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, işlemlerin ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirileceğini belirtmiş olsa da, mevcut uygulamalar, liyakat ve eşitlik ilkelerine zarar vermektedir. Bu nedenle, atama süreçlerinin şeffaf ve adil bir şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Görevde Yükselmeye ve Ünvan Değişikliğine Tabi Bazı Kadrolara Sınavsız Atama Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin fakülte sekreterliği, yüksekokul sekreterliği ve enstitü sekreterliği kadrolarından görevde yükselme ve ünvan değişikliği sınavlarına tabi kadrolara sınav yapılmaksızın atamalar yapıldığı tespit edilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
Sınıflandırma:
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
denilmektedir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” hükmü yer almaktadır.
Yönetmelik’in “Görev grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve ünvan değişikliğine tabi kadro unvanları sayılmıştır. Buna göre şube müdürü ve ayniyat saymanı kadroları görevde yükselmeye tabi; mühendis, biolog ve tekniker kadroları ise ünvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmıştır.
Yönetmelik’te, görevde yükselme ve ünvan değişikliğine tabi olan kadrolara atanacak personelde aranacak genel ve özel şartlar sayılmış olup; hem görevde yükselme hem de ünvan değişikliği için sınav genel şart olarak kabul edilmiştir.
Bununla beraber Yönetmelik’in “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
Unvan değişikliğine tabi kadrolar ile bu kadrolar arasındaki atamalar, ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır. 5 inci maddede sayılan ve en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan, aynı maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde sayılan kadrolara; unvan değişikliğine tabi diğer kadrolardan ise aynı maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan kadrolara sınavsız atama yapılabilir.
Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır ”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, gruplar arasındaki görevde yükselme ve ünvan değişikliği niteliğindeki atamalar sınava tabidir. Yönetmelik’in 20’nci maddesinin birinci fıkrasının a bendi ile getirilen istisnaya göre aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler. Ancak aynı görev grubunda kalsa dahi üst görevlere atanabileceklerine ilişkin bir istisna bulunmamaktadır.
Üniversitede bilgisayar işletmeni olarak görev yapan personel görevde yükselmeye tabi olmayan fakülte sekterliğine atanmış ve burada kısa bir süre görev yapmışlardır. Söz konusu personelin eski görevlerine ya da yönetmeliğe göre muadili bir göreve dönmesi gerekirken görevde yükselmeye tabi olan ayniyat saymanlığı görevine sınavsız bir şekilde atamaları gerçekleştirilmiştir.
Üniversite, fakülte ve yüksekokul sekreterliğinden yalnızca şube müdürü ve ayniyat saymanı kadrolarına değil, ünvan değişikliğine tabi olan mühendis, biolog ve tekniker kadrolarına da sınavsız şekilde atamalar gerçekleştirmiştir. Üniversitede, fakülte ve yüksekokul sekreterliği kadrolarının sınava tabi olan kadrolara sınavsız atama yapabilmek amacıyla kullanıldığı görülmektedir.
Bu amaca dönük olarak düzenlenen Görevde Yükselme Yönetmeliği ile üniversitelerde çalışan devlet memurlarının görevde yükselebilmeleri objektif kriterlere bağlanmıştır.
Kamu İdaresince verilen cevapta, işlemlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yapılacağı bilgisi verilmiştir.
Üniversite tarafından şube müdürü, ayniyat saymanı, mühendis, biolog ve tekniker kadrolarına Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’ne uygun olarak ve mevzuatta belirtilen sınavlar yapılmak suretiyle yeterlilik ve objektiflik kriterlerine göre atama yapılması gerekmektedir.