ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin iç kontrol sisteminin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirilmesi için gerekli güncel eylem planlarının oluşturulmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan genel yazı ve rehberler, kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini bu standartlarla uyumlu hale getirmek üzere atılması gereken adımları belirlemektedir. Ancak, mevcut uygulamalarda eksiklikler tespit edilmiştir.

Bakanlık tarafından çıkarılan genelgelerde, eylem planlarının gerektiğinde revize edilebileceği ve tüm eylemlerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, iç kontrol sisteminin sürekli izlenmesi ve geliştirilmesi gerektiği de belirtilmiştir. Ancak, 2024 yılı itibarıyla ilgili idare tarafından bir iç kontrol uyum eylem planı hazırlanmadığı ve dolayısıyla güncel bir planın uygulanmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, kamu idaresinin, Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu bir iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli adımları atması önem arz etmektedir. İlgili bulgulara yönelik gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.

BULGU: Güncel Bir İç Kontrol Uyum Eylem Planının Bulunmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından iç kontrol sisteminin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirilmesi için yapılması gereken faaliyetleri içerir şekilde güncel ve yeterli çalışmalarda bulunulmadığı tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri gereğince Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı genel yazı ve eki Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiştir.

Bilahare ortaya çıkan uygulama eksikliklerin giderilmesini teminen mezkûr Bakanlıkça çıkarılan 02.02.2013 tarih ve 10775 sayılı Genelge’de ise;

– Kamu idareleri tarafından hazırlanarak Bakanlığa gönderilen eylem planları; öngörülen eylemlerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda üst yöneticinin onayıyla her zaman revize edilebileceği,

– Ancak söz konusu revize çalışmalarında sadece tamamlanamayan eylemlerin değil eylem planlarında öngörülen tüm eylemlerin Kamu İç Kontrol Standartları ve bu standartların sağlanması için belirlenmiş genel şartlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi uygun olacağı,

– Eylem planlarında yer verildiği halde gerçekleştirilemeyen eylemlerin gerçekleşmeme nedenlerinin araştırılarak mevcut koşullara uygun değişikliklerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunulması gerektiği,

– Kamu idarelerinin eylem planlarında öngördükleri eylemlerin tamamının gerçekleştirilmiş olmasının kamu iç kontrol standartlarına uyumun tam olarak sağlanmış olduğu anlamına gelmeyeceği, 5018 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuatta, iç kontrol sistemi ve işleyişinin düzenli ve sürekli olarak izlenmesi ve geliştirilmesinin öngörüldüğü,

– Bu nedenle kamu idarelerinin mevcut eylem planlarında öngörülen eylemler tamamlandıktan sonra da düzenli olarak mevcut durumlarını Kamu İç Kontrol Standartları ve bu standartların sağlanması için belirlenmiş genel şartlar çerçevesinde yeniden değerlendirmeleri gerektiği,

– İdareler tarafından hazırlanan eylem planlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının, idarelerin strateji geliştirme birimleri tarafından her yılın Haziran ve Aralık ayı sonu itibarıyla iki dönem halinde ve eylem planı formatında üst yöneticiye sunulacağı ve birer nüshasının bilgi için on iş günü içerisinde Bakanlığa gönderileceği,

belirtilmektedir.

Uygulamada ise İdare nezdinde 2024 yılı faaliyetleri kapsamında bir iç kontrol uyum eylem planı hazırlanmadığı, dolayısıyla güncel ve yeterli bir iç kontrol uyum eylem planı uygulanmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda özetlenen mevzuat ve ilkeler ışığında İdare nezdinde Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu bir iç kontrol sisteminin sürekli ve sistemli bir şekilde yürütülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.