|
ÖZET: Günlük olarak tahsil edilmesi gereken abonman kart kullanımlarının aylık olarak toplandığı belirlenmiştir. Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği, özel kanunlarla kurulan kamu kurumlarının bu yönetmelik hükümlerine tabi olduğunu vurgulamaktadır. Yönetmelik, genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerinin mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda değerlendirmesi gerektiğini ve tahsilat ile ödeme işlemlerinin belirli bankalar aracılığıyla yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları, tahsil ettikleri tutarları ilgili kamu kurumlarının hesaplarına zamanında aktarmakla yükümlüdür.
BELBİM AŞ tarafından abonman ücretleri peşin alınmasına rağmen, İETT’nin günlük tahsilatları ay sonu hesaplanarak iletilmektedir. Bu durum, İETT’nin hak ettiği gelirlerden ay boyunca mahrum kalmasına yol açmaktadır. İlgili sözleşmede, abonmanlıkla ilgili hakedişlerin bir sonraki ayın ilk on günü içinde hesaplanarak bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Denetim bulguları üzerine, İdare bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltici adımları atmaya başlamıştır. Sonuç olarak, İdarenin günlük gelirleri ertesi gün hesaplara aktaracak şekilde düzenlenmeli ve protokolde gerekli değişiklikler yapılmalıdır. Bu adımlar, tahsilat süreçlerinin etkinliğini artıracak ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Günlük Tahsil Edilmesi Gereken Abonman Kart Kullanımlarından Elde Edilen Gelirlerin Aylık Tahsil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından günlük tahsil edilmesi gereken abonman kart kullanımlarının aylık olarak tahsil edildiği görülmüştür.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; özel kanunla kurulmuş kamu kurum ve kuruluşlarının bu Yönetmelik hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Uygulamada kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde; Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerinin, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda maddede belirtilen araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlü olduğu, kurumların; faaliyetleri kapsamında yaptıracakları tahsilat ve ödeme işlemleri için yurt içinde yerleşik diğer bankaları, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.’yi ve yurt içinde yerleşik bankalar aracılığıyla olmak koşuluyla ödeme kuruluşlarını ve elektronik para kuruluşlarını da kullanabileceği, ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları, kamu kurumları adına tahsil ettikleri tutarları anlaşma yaptıkları yurt içinde yerleşik bankalarda ilgili kamu kurumu adına açılacak hesaplara işlem yapılan gün içerisinde aktarmak zorunda olduğu, gerçekleştirilen tahsilat tutarlarının takip eden iş günü içinde, yurt içinde yerleşik tüm bankalar aracılığıyla kredi kartları ile yapılan tahsilatın ise azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Yönetmelik’in “Diğer Hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde ise; kurumların, bankalarla yapacakları protokollerde bu Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlemeler yapmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre; kurumların faaliyetleri kapsamında yaptıracakları tahsilat ve ödeme işlemlerinde ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşlarını kullanabilecektir. Bu kuruluşlar tahsil ettikleri tutarları anlaşma yaptıkları yurt içinde yerleşik bankalarda ilgili kamu kurumu adına açılacak hesaplara takip eden iş günü içinde aktarmak zorundadır. Ayrıca kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda bahsi geçen araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür.
Abonman kartları ile gerçekleştirilen işlemlerin incelenmesi neticesinde; BELBİM AŞ tarafından abonman ücretleri peşin olarak tahsil edilmesine rağmen İETT araçlarından kullanımların ay sonu hesaplanarak gönderildiği, İETT’nin günlük olarak tahsil edilmesi gereken, hizmet sunumundan hak ettiği tutarlardan ve nemalarından ay boyunca mahrum kaldığı tespit edilmiştir.
Söz konusu husus; BELBİM Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri AŞ ile İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve 01.01.2019’dan beri yürürlükte bulunan Üye İşyeri Sözleşmesi’nin;
“Hakediş Raporlarının Düzenlenmesi” başlıklı 7.2. maddesinde yer alan;
“7.2. Abonmanlıkla ilgili hakkedişleri ise hak edişlere konu yolculuk tutarlarının yolcular tarafından harcamasının yapıldığı takvim ayından bir sonraki ayın ilk on (10) günü içinde hesaplayarak Üye İşyeri’ne bildirilecektir.”
ve “Hakedişlerin Ödenmesi” başlıklı 8.2. maddesinde yer alan;
“8.2. Belbim, abonmanlık ile ilgili hakkedişleri ise bir sonraki ayın ilk on günü içerisinde hesaplayarak Üye İşyeri’nin hesabına aktarılacaktır.” düzenlemelerinden kaynaklanmaktadır.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin günlük olarak kesinleşen gelirlerini ay sonunu beklemeksizin ertesi gün hesaplarına yatacak şekilde işlemlerin tesis edilmesi ve protokolde gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.