|
ÖZET: Günübirlik kiralanan evlerin su aboneliklerinin yanlış bir şekilde mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Kastamonu Belediye Meclisi’nin 19.11.2021 tarihli kararıyla belirlenen 2022 yılı Gelir Tarifesi, su aboneliklerini çeşitli gruplara ayırmakta ve her grup için ayrı tarife tutarları belirlemektedir. Ancak, günlük kiraya verilen konaklama yerlerinin iş yeri olarak değerlendirilmesi gerektiği, ilgili mevzuat ve vergi kanunlarıyla desteklenmektedir.
Emlak Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’na göre, ticari faaliyetlerin icra edildiği yerlerin iş yeri olarak tanımlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, günlük kiralanan evlerin su aboneliklerinin iş yeri tarifesi üzerinden düzenlenmesi gerektiği açıktır. Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğü’nden alınan verilere göre, 219 tesisin adres bilgileri tespit edilmiş, ancak 33 tesisin su abonelikleri hala mesken tarifesi üzerinden düzenlenmiştir. Bu durum, belediyenin her bir metreküp su için 1,33 TL gelir kaybına uğramasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, günübirlik kiralanan veya apart olarak kullanılan yerlerin su aboneliklerini mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlemesi ve geçmişteki hatalı işlemleri düzeltmesi gerekmektedir. Bu adımlar, hem mali kayıpların önlenmesi hem de yasal düzenlemelere uyum açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Günübirlik Kiralanan Evlerin Su Abone Tipinin “İş Yeri” Olarak Uygulanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Günübirlik ya da apart olarak kiralanan yerlerin iş yeri üzerinden olması gereken su aboneliklerinin mesken abonesi üzerinden düzenlenip faturalandırıldığı görülmüştür.
Kastamonu Belediye Meclisi tarafından 19.11.2021 tarihli ve 90 no.lu Karar ile kabul edilen 2022 yılı Gelir Tarifesi’nin “Su, Atık Su, Evsel Atık ve Katı Atık Bedelleri Ücret Tarifesi” başlıklı 11.1’inci maddesi; mesken, turistik otel, resmi daireler, okullar, hastaneler, yurt, spor ve hayır kurumları, ıslahevleri, iş yurtları, eğitim amaçlı iş atölyeleri, ticarethaneler, fabrikalar ve akaryakıt depoları, inşaat aboneleri, hamamlar ve tuvaletler, park, bahçe, sera sulama aboneleri şeklinde su şebekesi abonelerini gruplara ayırmış olup her bir grup da kendi içinde ayrıca detaylandırılmak suretiyle tarife tutarları belirlenmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur) vergi değerini tadil eden sebeplerden birisi olarak ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinin B fıkrasında; vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olacağı belirtilmiştir. Yine anılan Kanun’un 156’ncı maddesinde, ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yer olarak tanımlanmıştır. Bu hükme göre mükelleflerin ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetlerini sürdürdükleri yerlerin iş yeri özelliğini taşıyabilmesi için bu yerlerin ticari, sınai, zirai veya mesleki faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yer olma özelliği taşıması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat ve açıklamalar çerçevesinde, konaklama yeri olarak günlük kiraya verilen veya apart olarak tanımlanan yerlerin, ticari faaliyetin icrasına tahsis edilmeleri nedeniyle iş yeri sayılmaları gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Nitekim bu konu özelinde muhtelif vergi dairesi başkanlıklarınca verilen muktezalar da bu yöndedir.
Bu çerçevede, Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğünden 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun 2’nci maddesinde belirtilen günübirlik kiralanan evlerin detaylı adresleri resmi yazı ile istenilmiş olup gelen cevabi yazıda bu kapsamda bulunan 219 tesisin adres bilgileri tarafımıza sunulmuştur.
Yapılan incelemede günübirlik olarak kiralanan bahse konu yerlerin su aboneliklerinin iş yeri üzerinden düzenlenmesi gerekirken 33 adet tesisin su aboneliklerinin mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği tespit edilmiştir. Meskenler için 1m3 suyun 3 TL, ticarethaneler için 4,33 TL olduğu düşünüldüğünde belediye kullanılan her 1m3 suda 1,33 TL (işyeri 4,33 TL/m3 – konut 3 TL/m3) gelir kaybına uğramaktadır.
Kamu İdaresi tarafından, günübirlik kiralanan veya apart olarak kullanılan yerlerin detaylı saha araştırma, inceleme ve tespitlerinin yapılarak su aboneliklerinin mevzuata uygun bir biçimde yeniden düzenlenmesi ve buna göre faturalandırılması ayrıca mevcut bilgi ve veriler çerçevesinde geriye dönük hatalı işlemlerin düzeltilmesi gerekmektedir.