|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, güvence bedeli iadelerinde bazı hatalı uygulamaların varlığını ortaya koymuştur. İlgili raporda, güvence bedelinin iadesi sırasında hak sahiplerine dair bilgilerin eksik olduğu tespit edilmiştir. 03.04.2012 tarihli ve 28253 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, abonelik sözleşmesi sona erenlerin güvence bedelinin iade sürecini düzenlemekte ve bu bedelin, borçların ödenmesinin ardından en geç on beş gün içinde iade edilmesini öngörmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, muhasebe yetkilileri, ödeme aşamasında gerekli belgelerin eksiksiz olmasını ve hak sahiplerinin kimlik bilgilerini kontrol etmekle yükümlüdür. Yapılan incelemelerde, bazı nakit iadelerde hak sahiplerinin kimlik bilgileri ve imzalarının eksik olduğu görülmüştür. İadelerin çoğunlukla banka üzerinden yapılması gerektiği vurgulanırken, elden yapılan iadelerin genellikle banka hesabı olmayan abonelere yönelik olduğu ifade edilmiştir. Kamu idaresi, denetim sürecinde yapılan uyarılar sonrasında eksikliklerin giderilmesi için gerekli adımların atıldığını belirtmiştir. Şu anda, güvence bedeli iadeleri için iki aşamalı bir uygulama yürütülmekte; kimlik bilgileri kontrol edilmekte ve tahsildarlar tarafından canlı kimlik kontrolü sonrası iadeler gerçekleştirilmektedir. İade süreçlerinde, hak sahiplerinin kimlik bilgileri ve imzalarının eksiksiz olması gerektiği önemle vurgulanmaktadır. |
BULGU: Güvence Bedeli İadelerinde Hatalı Uygulamanın Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Alınan güvence bedelinin iadesinde hak sahiplerine ilişkin bilgilerin eksik olduğu görülmüştür.
03.04.2012 tarihli ve 28253 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, abonelik sözleşmesi sona eren veya müşterinin muvafakati ile mekanik sayacı ön ödemeli sayaç ile değiştirilen abonenin güvence bedelinin iadesinde, nakit tahsil edilen güvence bedelinin güncelleneceği, abonenin, güncelleme yapılmasını takiben, belediye ve bağlı kuruluşlarına olan abonelik sözleşmesine ilişkin tüm borçlarının ödenmesinden sonra varsa güncellenmiş güvence bedelinin bakiyesi, sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde abonenin talep ettiği ödeme şekline göre iade edileceği düzenlenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise, muhasebe yetkililerinin ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde, yetkililerin imzasını, ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını, maddi hata bulunup bulunmadığını, hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri kontrol etmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, abonelik sözleşmesi sona eren kişilerin güvence bedeli iadesinin ilgilinin banka hesabına yatırıldığı gibi veznedarlar aracılığıyla nakden de yapıldığı görülmüştür. Nakden yapılan iadelerin bir kısmında hak sahiplerinin kimliklerine ilişkin bilgilerin ve imzaların eksik olduğu tespit edilmiştir. Tüm diğer ödemelerde olduğu gibi güvence bedeli iadelerinde de ödemenin kişilerin banka hesabına yatırılması esastır.
Kamu idaresi cevabında, abonelere ait güvence bedeli iadelerinin genellikle banka üzerinden yapıldığı, elden iadelerin ise genellikle banka hesabı olmayan aboneler ile bir abone kapatılırken yeni abone işlemi yapılması esnasında gerçekleştiği, 2022 yılı denetim sürecinde yapılan uyarılar sonrasında bahsedilen eksikliklerin giderilmesi için gerekli çalışmaların tamamlandığı, halihazırda iki aşamalı uygulama yapıldığı, bir taraftan abone servisinde kişiye ait kimlik bilgilerinin kontrolü yapılırken, diğer taraftan tahsildarların canlı kimlik kontrolü sonrasında imza karşılığı güvence bedellerinin iadelerini yaptıkları ifade edilmiştir.
Güvence bedeli iadelerinin banka aracılığıyla yapılması, zorunlu hallerde veznedarlar aracılığıyla yapılacak iadelerde ise hak sahibinin kimliğini kanıtlayacak bilgilere yer verilmesi ve imzalarının tam olması gerekmektedir.