|
ÖZET: Güvence bedellerinin hatalı ödenmesi ve hukuki düzenlemelere uygun olarak kayıtlarda yer almaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. İlgili denetimlerde, İpsala Belediyesi tarafından tahsil edilen güvence bedellerinin güncellenmediği ve hatalı tutarlar üzerinden işlem yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığını göstermektedir.
03.04.2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik, su ve atıksu hizmetleri için önemli düzenlemeler içermektedir. Yönetmelik gereğince, belediyeler abonelerden güvence bedeli talep edebilir; bu bedelin belirlenmesi ve iadesi ise belirli kurallara tabidir. Abonelik sözleşmesi sona erdiğinde, güvence bedelinin iadesinin doğru bir şekilde yapılması ve güncellenmesi gerekmektedir. Denetim sonuçları, İpsala Belediyesi’nin abonelik sözleşmelerinde güvence bedeline dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, tahsil edilen güvence bedellerinin güncellenmeden muhasebe hesaplarında izlendiğini ortaya koymuştur. Bu nedenle, abonelerin güvence bedellerinin gözden geçirilmesi, eksikliklerin giderilmesi ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerekli düzenlemelerin yapılması zorunludur. |
BULGU: Güvence Bedellerinin Hatalı Ödenmesi ve Hukuki Düzenlemelere Uygun Olarak Kayıtlarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahsil edilen güvence bedellerinin doğru şekilde güncellenmediği, bu tutarlar ilgililerine ödenirken hatalı tutar üzerinden işlem yapıldığı, bu itibarla güvence bedellerinin izlendiği Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının gerçeği yansıtmadığı görülmüştür.
03.04.2012 tarih ve 28253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik belediyeler veya bağlı kuruluşlar tarafından yürütülen su ve kanalizasyon hizmetlerine yönelik önemli düzenlemeler içermektedir.
Yönetmelik’in 09.08.2022 tarihinde yürürlüğe giren 5’inci maddesinin (k) fıkrası gereğince, belediye ve bağlı kuruluşlar, başvuru sahiplerinin su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık sözleşme yaparken nakit ya da banka kesin teminat mektubu olarak güvence bedeli talep edebileceklerdir.
Ayrıca, abonelerden güvence bedeli alınıp alınmayacağı ile güvence bedelinin ödeme şekli, zamanı ve yöntemi gibi hususların sözleşme kapsamında açıkça belirtilmek şartıyla serbestçe belirleneceği; güvence bedelinin, başvuranın mensubu olacağı abone grubunda üç tahakkuk döneminde tüketilen ve/veya deşarj edilen ortalama su miktarı ile su birim m3 fiyatının çarpılması suretiyle elde edilen toplam bedeli aşmayacak şekilde belirleneceği, kademeli tarife uygulanan başvuran için tarifesindeki en alt kademenin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan bu Yönetmelik ile ayrıca güvence bedelinin iadesinin nasıl yapılacağı da açıkça düzenlenmiştir. Bu hükme göre, abonelik sözleşmesi sona eren veya müşterinin muvafakati ile mekanik sayacı ön ödemeli sayaç ile değiştirilen abonenin güvence bedelinin iadesinde; su ve atıksu hizmetlerinin verildiği yerdeki son endeks okuma bilgileri aboneye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedeli Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle iadenin yapılacağı ay itibarıyla güncellenmesi ve tüm borçlarının ödenmesinden sonra aboneye iadesinin sağlanması gerekmektedir.
Yönetmelik gereği, güvence bedelinin belirlenmesi ve hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile her yıl uygulanacak tarifeler, Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayacak şekilde belediye ve bağlı kuruluşlarca düzenlenebilecektir.
Özetle, abonelerden depozito, güvence bedeli veya teminat bedeli adı altında alınan değerlerin öncelikle Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi, hesaplanarak ilgili hesaplara doğru kaydedilmesi ve ödeme sırasında da bu düzenlemelere uygun olarak güncellenmiş tutar üzerinden iadesinin yapılması gerekmektedir.
Bu kapsamda yapılan incelemeler neticesinde, İpsala Belediyesi Abonelik Sözleşmelerinde güvence bedeline yönelik hiç bir hükme (ödenecek tutar, ödeme şekli, zamanı ve yöntemi gibi) yer verilmediği; sözleşme kapsamında abonelerden tahsil olunan (2024 yılı için 150,00 TL) güvence bedellerinin, güncelleme yapılmadan, alınan ilk bedel üzerinden muhasebe hesaplarında izlendiği, güvence bedeli iadelerinin ise mevzuata uygun tutarlar üzerinden yapılmadığı tespit edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Tüm abonelerin güvence bedellerinin gözden geçirilerek tespit edilen eksikliklerin giderilmesi,
Yönetmelik’e uygun olarak 09.08.2022 öncesindeki aboneler de dahil olmak üzere tüm abonelerden abonelik tarihlerinde alınan ve nakit tahsil edilen güvence bedellerinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan TÜFE tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle güncelleştirilmesi,
Yönetmelik’e uygun olarak yapılacak güncelleştirmeler neticesinde gerekli muhasebe kayıtlarının düzenli olarak yapılması,
Yönetmelik’in amir hükmü uyarınca güvence bedellerinin doğru şekilde güncelleştirildikten sonra aboneliği sona erenlere iadesinin doğru olarak yapılması ve 09.08.2022 tarihi sonrasında yapılan iadelerdeki eksikliklerin giderilmesi,
> Yönetmelik’e uygun şekilde İpsala Belediyesi Tarifeler Yönetmeliği ile Su Abonelik Sözleşmelerinde gerekli değişikliklerin yapılması,
Gerekmektedir.