|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin güvence bedellerini hatalı bir şekilde tahsil ettiğini ve bu bedellerin kayıtlarının doğru tutulmadığını ortaya koymaktadır. İncelemeler sonucunda, belediyenin Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığı ve abonelik sözleşmelerinde güvence bedeline dair gerekli düzenlemelerin bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, güvence bedellerinin güncellenmeden ilk alınan tutar üzerinden kaydedildiği ve iadelerin mevzuata uygun yapılmadığı belirlenmiştir.
Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik, güvence bedellerinin belirlenmesi ve iadesine dair önemli hükümler içermektedir. Yönetmelik gereği, abonelerden alınan güvence bedellerinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranları dikkate alınarak güncellenmesi ve abonelik sona erdiğinde doğru bir şekilde iade edilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, tespit edilen eksikliklere yönelik gerekli işlemlerin başlatılacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, tüm abonelerin güvence bedellerinin gözden geçirilmesi, güncellemelerin yapılması ve muhasebe kayıtlarının düzenli bir şekilde tutulması önem arz etmektedir. Yönetmelik hükümlerine uygun değişikliklerin gerçekleştirilmesi, hem mevcut abonelerin hem de geçmişteki abonelerin haklarının korunması açısından kritik bir adım olacaktır. |
BULGU: Güvence Bedellerinin Hatalı Ödenmesi ve Hukuki Düzenlemelere Uygun Olarak Kayıtlarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından tahsil edilen güvence bedellerinin doğru şekilde güncellenmediği, bu tutarlar ilgililerine ödenirken hatalı tutar üzerinden işlem yapıldığı, bu itibarla güvence bedellerinin izlendiği Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının gerçeği yansıtmadığı görülmüştür.
Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik belediyeler veya bağlı kuruluşlar tarafından yürütülen su ve kanalizasyon hizmetlerine yönelik önemli düzenlemeler içermektedir.
09.08.2022 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (k) fıkrası gereğince, belediye ve bağlı kuruluşlar, başvuru sahiplerinin su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık sözleşme yaparken nakit ya da banka kesin teminat mektubu olarak güvence bedeli talep edebileceği ifade edilmiştir.
Ayrıca, abonelerden güvence bedeli alınıp alınmayacağı ile güvence bedelinin ödeme şekli, zamanı ve yöntemi gibi hususların sözleşme kapsamında açıkça belirtilmek şartıyla serbestçe belirleneceği; güvence bedelinin, başvuranın mensubu olacağı abone grubunda üç tahakkuk döneminde tüketilen ve/veya deşarj edilen ortalama su miktarı ile su birim m3 fiyatının çarpılması suretiyle elde edilen toplam bedeli aşmayacak şekilde belirleneceği, kademeli tarife uygulanan başvuran için tarifesindeki en alt kademenin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan bu Yönetmelik ile ayrıca güvence bedelinin iadesinin nasıl yapılacağı da açıkça düzenlenmiştir. Bu hükme göre, abonelik sözleşmesi sona eren veya müşterinin muvafakati ile mekanik sayacı ön ödemeli sayaç ile değiştirilen abonenin güvence bedelinin iadesinde; su ve atıksu hizmetlerinin verildiği yerdeki son endeks okuma bilgileri aboneye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedeli Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle iadenin yapılacağı ay itibarıyla güncellenmesi ve tüm borçlarının ödenmesinden sonra aboneye iadesinin sağlanması gerekmektedir.
Yönetmelik gereği, güvence bedelinin belirlenmesi ve hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile her yıl uygulanacak tarifeler, Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayacak şekilde belediye ve bağlı kuruluşlarca düzenlenebilecektir.
Özetle, abonelerden depozito, güvence bedeli veya teminat bedeli adı altında alınan değerlerin öncelikle Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi, hesaplanarak ilgili hesaplara doğru kaydedilmesi ve ödeme sırasında da bu düzenlemelere uygun olarak güncellenmiş tutar üzerinden iadesinin yapılması gerekmektedir.
Bu kapsamda yapılan incelemeler neticesinde, Belediyenin Abonelik Sözleşmelerinde güvence bedeline yönelik hiçbir hükme (ödeme şekli, zamanı ve yöntemi gibi) yer verilmediği; sözleşme kapsamında kurumca abonelerden mevzuatı uyarınca alınan ve 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenen güvence bedellerinin güncelleme yapılmadan alınan ilk bedel üzerinden kaydedildiği, güvence bedeli iadelerinin ise mevzuata uygun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun yerine getirilmesine ilişkin işlemlere başlanılacağını ifade etmiştir.
Açıklanan nedenlerle,
Tüm abonelerin güvence bedellerinin gözden geçirilerek tespit edilen eksikliklerin giderilmesi,
Yönetmelik’e uygun olarak 09.08.2022 öncesindeki aboneler de dahil olmak üzere tüm abonelerden, abonelik tarihlerinde alınan ve nakit tahsil edilen güvence bedellerinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan TÜFE tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle güncelleştirilmesi,
Yönetmelik’e uygun olarak yapılacak güncelleştirmeler neticesinde gerekli muhasebe kayıtlarının düzenli olarak yapılması,
Yönetmelik’in amir hükmü uyarınca güvence bedellerinin doğru şekilde güncelleştirildikten sonra aboneliği sona erenlere iadesinin doğru olarak yapılması ve 09.08.2022 tarihi sonrasında yapılan iadelerdeki eksikliklerin giderilmesi,
Yönetmelik’e uygun şekilde Havsa Belediyesi Tarifeler Yönetmeliği ile Su Abonelik
Sözleşmelerinde gerekli değişikliklerin yapılması gerekmektedir.