BULGU: Hafriyat Döküm Sahası Belirlenmemesi ve Hafriyat Geliri Toplanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapılan incelemelerde, Belediye tarafından ilçede çıkabilecek hafriyat atıklarının dökülmesi için hafriyat sahasının belirlenmediği, bu sebeple hem hafriyat dökümünden elde edilecek gelirlerden mahrum kalındığı hem de çevre kirliliğine sebebiyet verildiği görülmüştür.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’nci maddesinde;
İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyeleri,
Hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla,
Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle,
Depolama sahası yerinin seçimi, inşaatı veya işletilmesi sırasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli tedbirleri almak veya aldırtmakla,
Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,
Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları için toplama, taşıma hizmeti verecek firmaların adresleri ve telefon numaraları ile nakliye bedellerini halkın bilgileneceği şekilde ilan etmekle,
Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle,
Belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle,
Toplanan inşaat/yıkıntı atıklarını öncelikle altyapı çalışmalarında kullanmak/kullandırmakla,
ı) Belediye sınırları içinde oluşan, toplanan, geri kazanılan ve bertaraf edilen hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarına ilişkin istatistiki bilgileri valilikler aracılığı ile yılsonunda Bakanlığa bildirmekle,
j) Doğal afet atıklarının yönetimi konusunda valilik koordinasyonunda oluşturulan Kriz Merkezi kararlarını uygulamakla, yükümlüdürler.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; ilçe belediyeleri de mücavir alan sınırları içerisinde hafriyat yönetim planı hazırlamak, hafriyat toprağı ve inşaat atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak veya işletmek/işlettirmekle yükümlü tutulmuştur. Ancak yapılan incelemelerde Belediye tarafından döküm sahalarının belirlenmediği ve bu atıkların kontrolünün sağlanmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple Belediyenin elde etmesi gereken gelirden mahrum kaldığı ayrıca bunun sonucu olarak çevre kirliliğine sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, hafriyat konusunda mevzuatta belirtilen yükümlülüklerin belediye tarafından yerine getirilmesi gerekmekte olup belediye sınırları içinde döküm sahalarının ve döküm bedellerinin belirlenmesi ve uygulanması kontrol ve denetiminin sağlanması için gerekli çalışmalar başlatılmalıdır.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belirli bir ilçe belediyesi, hafriyat atıklarının dökülmesi için gerekli sahaları belirlememiştir. Bu durum, hem hafriyat dökümünden elde edilecek gelirlerin kaybedilmesine hem de çevre kirliliğine yol açmıştır. Mevzuat gereği, ilçe belediyeleri hafriyat yönetim planı hazırlamak ve atıkların kontrolünü sağlamakla yükümlüdür. Ancak yapılan incelemelerde, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, belediyenin gerekli çalışmalar başlatarak döküm sahalarının belirlenmesi ve kontrolünün sağlanması gerekmektedir. |