|
ÖZET: Burdur Belediyesi, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının depolanacağı alanların yetersiz kaldığını ve yeni yer tahsisi sürecinin tamamlanmadığını tespit etmiştir. Mevcut yönetmeliklere göre, bu atıkların çevreye zarar vermeden yönetimi için gerekli tedbirlerin alınması ve uygun alanların belirlenmesi gerekmektedir. Ancak, artan atık miktarı nedeniyle mevcut depolama sahaları kapasite sınırına ulaşmış ve yeni alanların belirlenmesi süreci aksaklıklar yaşamıştır.
Burdur Belediyesi, Kışla Mahallesi’nde 12 hektarlık orman arazisinin depolama sahası olarak tahsisi için Isparta Orman Bölge Müdürlüğü’ne başvuruda bulunmuştur. Ancak, başvuru dosyası eksik belgeler nedeniyle iade edilmiştir. İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü, alan tespiti için çalışmaların sürdüğünü belirtse de, sürecin ilerleyişi hakkında somut bir bilgi verilmemiştir. Bu durum, çevresel risklerin yanı sıra belediyenin gelir kaybına da yol açmaktadır. Sonuç olarak, hafriyat toprağı ve inşaat atıklarının etkin yönetimi için yeni depolama alanlarının bir an önce belirlenmesi ve gerekli süreçlerin hızlandırılması kritik bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Hafriyat Toprağı İle İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Depolanacağı Yerin Yetersiz Kalmasına Rağmen Yeni Alan Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Burdur Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının depolanacağı yerin kapasite sınırına geldiği ve yeni yer tahsisi yapılması ile ilgili sürecin henüz tamamlanamadığı görülmüştür.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (RG: 18.03.2004/25406)’nde hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesi ile ilgili uyulması gereken konular düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” kenar başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, il belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri; (a) bendinde, hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla; (b) bendinde, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle, (c) bendinde, depolama sahası yerinin seçimi, inşaatı veya işletilmesi sırasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli tedbirleri almak veya aldırtmakla, (d) bendinde, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle; (e) bendinde, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları için toplama ve taşıma hizmeti verecek firmaların adresleri ve telefon numaraları ile nakliye bedellerini halkın bilgileneceği şekilde ilan etmekle, (f) bendinde, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle, (g) bendinde, belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle ve (h) bendinde, toplanan inşaat/yıkıntı atıklarını öncelikle altyapı çalışmalarında kullanmak/kullandırmakla, görevli ve yükümlü kılınmışlardır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre; hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrol altına alınabilmesi ve takibinin yapılabilmesi için öncelikle söz konusu atıkların depolanacağı yer veya yerlerin ilgili belediyelerce belirlenmesi gerekmektedir. Burdur Belediyesi sorumluluk alanı içerisinde yer belirlemesi yapılmış ve atıklar bu noktada depolanmaya başlanmıştır. Ancak artan atık üretimi ile birlikte, sahalar yetersiz kalmış, kapasiteleri sınıra ulaşmıştır. Bu nedenle, Burdur ili Kışla Mahallesinde yer alan 12 hektarlık orman vasıflı araziye döküm sahası yapılması ve bu kapsamda tahsis alınması için 01.04.2021 tarihli yazı ile Isparta Orman Bölge Müdürlüğüne başvurulmuştur. Isparta Orman Bölge Müdürlüğü’nün 14.09.2021 tarihli cevabında, “Orman Bilgi Sistemine izin talebine ait belge, harita ve sayısal verilerin yüklenmediği, talep oluşturulmadığı” denilerek, başvuru dosyası Belediyeye iade edilmiştir.
İdarenin cevabında, İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü tarafından hafriyat toprağı ile yıkıntı atıklarının depolanacağı alan tespiti için çalışmalara başlandığı, bu doğrultuda Orman Bölge Müdürlüğü ile yazışmaların devam ettiği ve sürecin en kısa zamanda sonuçlandırılacağı ifade edilmekle birlikte gelinen aşama ile ilgili herhangi bir açıklamaya ve belgeye yer verilmemiştir.
Çevresel açıdan birçok olumsuzlukları beraberinde getirme riski olan bu durum aynı zamanda söz konusu faaliyet üzerinden Belediyenin elde edeceği gelirin de tam olarak tahsil edilememesine sebep olmaktadır. Bu bakımdan hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının etkin bir şekilde yönetimi için yeni depolama alanları oluşturulması yönündeki çalışmaların bir an önce sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.