ÖZET: Sayıştay Denetim Raporu’na göre Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından işletilen hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları döküm sahaları tutanakları incelendiğinde, kazı miktarlarına kıyasen daha az miktarda döküm yapıldığı görülmüş ve fark oluşmaması için gereken takiplerin daha etkin yapılmasının uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıkça tanımlanan “Hafriyat Toprağı” , “İnşaat Atıkları” ve “Yıkıntı Atıkları” conceptsinin Kontrolü Yönetmeliği 8’inci maddesinde Belediyelerin Görev ve Yetkileri başlığı altında Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle ilgili hükme göre, idarelerin sorumluluğunda olan yapım işlerinde gerçekleştirilen kazı miktarlarına kıyasen daha az miktarda döküm yapıldığı görülmüş ve fark oluşmaması için gereken takiplerin daha etkin yapılmasının uygun olduğu değerlendirilmiştir.

BULGU: Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Bedellerinin Takibinin Yetersiz Olması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından işletilen hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları döküm sahaları tutanakları ve yine idare tarafından yapılan yapım işleri kapsamındaki kazı metrajlarının incelenmesi sonucu, kazı miktarlarından daha az miktarda döküm yapıldığı görülmüştür.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 4’üncü maddesinde;
“ Hafriyat Toprağı: İnşaat öncesinde arazinin hazırlanması aşamasında yapılan kazı ve benzeri faaliyetler sonucunda oluşan toprağı,
İnşaat Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların yapımı esnasında ortaya çıkan atıkları,
Yıkıntı Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi, yıkımı veya doğal bir afet sonucunda ortaya çıkan atıkları,”
olarak tanımlanmıştır.
Yine aynı Yönetmeliğin “ Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde;
d) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,
hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre; yukarıda tanımı yapılan hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlenmesi belediyenin görevleri arasındadır. Ayrıca bu yetki 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7’nci maddesi gereği büyükşehir belediyesi yükümlülüğündedir.
Yapılan incelemelerde ise; idarenin sorumluluğunda devam eden ve örnek olarak verilen “Ortahisar Maçka İlçelerinde Muhtelif Hacimlerde İçme Suyu Depo İnşaatı” ve “Şalpazarı Mahalleleri Grup İçme Suyu” yapım işlerinde gerçekleştirilen kazı miktarlarına kıyasen bu işlere ilişkin hafriyat döküm tutanaklarındaki miktarların daha az olduğu ya da hiç olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak; fark oluşmaması için gereken takiplerin daha etkin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmekle birlikte; idare de bu hususta gereğinin yapılacağını belirtmiştir.