|
ÖZET: Hafriyat ve inşaat atıklarının kontrolü ile gelir takibi konusunda ciddi eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyesinin mevcut bir hafriyat toprağı ve moloz döküm sahası belirlemediği, bu nedenle atıkların bertarafı ve depolaması için herhangi bir ücretin belirlenmediği ortaya çıkmıştır. 18 Mart 2004 tarihli Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, belediyelere atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı için gerekli alanları belirleme ve bu süreçte mali yükümlülükleri düzenleme yetkisi vermektedir. Ancak, mevcut durumda bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmektedir.
Yapılan incelemelerde, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının üreticilerinin, oluşan atıkların maliyetlerini karşılamakla yükümlü olmalarına rağmen, herhangi bir ücret belirlenmemiştir. İlgili idare, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin hafriyat toprağı ve moloz atıkları için uygun bir döküm sahası belirlemesi ve bu atıklar için gelir tarifesi oluşturması gerekmektedir. Bu adımlar, atık yönetimi sürecinin etkinliğini artıracak ve yasal yükümlülüklere uyumu sağlayacaktır. |
BULGU: Hafriyat ve İnşaat Atıklarının Kontrolünün ve Gelir Takibinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarece belirlenmiş hali hazırda bir hafriyat toprağı ve moloz döküm sahasının bulunmadığı, bu nedenle bu alanlarda gerçekleştirilecek bertaraf ve depolama için herhangi bir bedel belirlenmediği görülmüştür.
18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı ile Resmi Gazete’de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Genel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin (d) fıkrasında, hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmamasının esas olduğu, “Belediyelerin görev ve yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinin (b) fıkrasında, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirleme, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle, (d) fıkrasında, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle, (e) fıkrasında, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları için toplama, taşıma hizmeti verecek firmaların adresleri ve telefon numaraları ile nakliye bedellerini halkın bilgileneceği şekilde ilan etmekle yükümlü olduğu, “Küçük çaplı inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması ve taşınması” başlıklı 15’inci maddenin ikinci fıkrasında, oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili harcamaların, 17’nci maddede belirtilen esaslar doğrultusunda atık üreticileri tarafından karşılanacağı, “Büyük çaplı inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması ve taşınması” başlıklı 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili harcamaların, 17’nci maddede belirtilen esaslar doğrultusunda atık üreticileri tarafından karşılanacağı, “Atık bertarafında mali yükümlülük” başlıklı 17’nci maddesinde, hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları üreticilerinin oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili harcamaları karşılamakla yükümlü olduğu, bu amaçla uygulanacak bedelin, geri kazanım/depolama sahasının uzaklığı ve oluşan atık miktarı esas alınarak ilgili belediye tarafından tespit ve ilan edileceği belirtilmiştir.
Ancak yapılan incelemede, Kamu İdaresince belirlenmiş hali hazırda bir hafriyat toprağı ve moloz döküm sahasının bulunmadığı, bu nedenle mezkur yönetmelik hükümlerine göre hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları, üreticilerinin oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili harcamaları karşılamakla yükümlü olmalarına rağmen, herhangi bir ücret
belirlenmediği görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından hafriyat toprağı ile moloz atıklarının döküm sahasının belirlenmesi, gelir ve ücret tarifesine uygun olarak, hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıkları ile ilgili olarak ücret tespit etmesi gerekmektedir.