ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 69. maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle hak sahiplerinin yasal dayanaklardan yoksun kaldığını ortaya koymaktadır. Mülga 2957 sayılı Bazı Askeri Hastanelere Döner Sermaye Tahsisine Dair Kanun’un 1. maddesi, yalnızca belirli askeri personel ve ailelerinin bakım ve tedavi ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamaktadır. Ancak, 681 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 69. maddenin yürürlükten kaldırılması, bu kapsamda yer alan hak sahiplerinin, özellikle eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireylerinin, yasal çerçeveden dışlanmasına yol açmıştır.

Özellikle, 681 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek geçici 96. maddesi, Türk Silahlı Kuvvetleri özel bakım merkezlerinin mevcut düzenlemelere göre faaliyet göstermeye devam edeceğini belirtse de, hak sahiplerinin kapsamının daralması, önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu durum, 2957 sayılı Kanun’un amaç ve kapsam maddesinin dışına düşen kişilerin yeniden kapsama alınmasına yönelik bir yasal düzenlemenin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, mülga 69. maddenin getirdiği hak kayıplarının giderilmesi ve hak sahipliği kapsamının yeniden düzenlenmesi, mevcut hukuki durumun iyileştirilmesi açısından önem arz etmektedir.

BULGU: Hak Sahibi Kapsamının Fiili Durum ile Uyumlu Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 69’uncu maddesinin mülga olması sebebiyle mülga 2957 sayılı Bazı Askeri Hastanelere Döner Sermaye Tahsisine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesi kapsamına giren hak sahiplerinin hukuki dayanaktan yoksun kaldığı ve yeni bir yasal düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür.

06.01.2017 tarih ve 681 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek geçici 96’ncı maddesinde; gerekli düzenlemeler yapılıncaya kadar Türk Silahlı Kuvvetleri özel bakım merkezlerinin, mülga 17.11.1983 tarih ve 2957 sayılı Bazı Askeri Hastanelere Döner Sermaye Tahsisine Dair Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmelik hükümlerine göre faaliyetlerine devam edecekleri belirtilmiştir.

Mülga 2957 sayılı Bazı Askeri Hastanelere Döner Sermaye Tahsisine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; söz konusu Kanun’un subay, askeri memur, astsubay, uzman jandarma çavuş ve uzman erbaş emeklileri ile 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 69’uncu maddesinde belirlenen ailelerinden kimsesiz olup da devamlı bakım ve gözetime muhtaç olanların barındırılma, bakım, tedavi ve gözetimlerini sağlamak amacıyla bazı askeri hastanelere döner sermaye tahsisine ilişkin esas ve usulleri kapsadığı hüküm altına alınmıştır.

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun (mülga) 69’uncu maddesinde; subay, askeri memur ve astsubayların ailelerinin; subay, askeri memur ve astsubaylar ile bunların emeklilerinin eşleri ile kanunen bakmakla mükellef olduğu usul ve füruları ile erkek ve kız kardeşleri olduğu belirtilmiştir.

Belirtilen mevzuat hükümlerine göre özel bakım merkezlerinden yararlanacak hak sahiplerinin, Türk Silahlı Kuvvetlerinden emekli olan subay, askerî memur, astsubay, uzman jandarma çavuş, uzman erbaşlar ile bunların emeklilerinin eşleri ile kanunen bakmakla mükellef olduğu usul ve füruları ile erkek ve kız kardeşleri olduğu anlaşılmaktadır.

Uygulamada, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 69’uncu maddesinin 06.01.2017 tarihi itibarıyla 681 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5’inci maddesi ile mülga olması sebebiyle 69’uncu maddede sayılanların eşleri ile kanunen bakmakla yükümlü oldukları usul ve füruları ile erkek ve kız kardeşlerinin 2957 sayılı Kanun’un amaç ve kapsam maddesinin dışarısında kaldığı ve buna rağmen söz konusu kişilerin tekrar kapsama alınmasına yönelik yasal düzenleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

211 sayılı Kanun’un 69’uncu maddesinin mülga olması sebebiyle hukuki dayanaktan yoksun kalan hak sahipliği kapsamının amaç doğrultusunda yeniden düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.