|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, belediye şirketinin mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemelerde vadesi geçmiş borç sorgulaması yapmadığı tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi, kamu kurumlarının hak sahiplerine yapacakları ödemelerde Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerinden vadesi geçmiş borç bulunmadığına dair belge talep etme zorunluluğu getirmektedir. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ödemelerde, 5.000 TL’nin üzerindeki işlemler için bu belge aranması gerekmektedir.
Denetim sırasında, şirketin tüm ödeme belgeleri incelenmiş ve mal veya hizmet alınan kişilerin vadesi geçmiş borç durumlarına dair herhangi bir sorgulama yapılmadığı görülmüştür. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda bu konuya dikkat çekilmesine rağmen, idarenin herhangi bir düzeltici işlem gerçekleştirmediği belirlenmiştir. Önceki yılki raporda da aynı bulguya rastlanmış, ancak idare gerekli adımları atmadığını bildirmiştir. Sonuç olarak, şirketin 5.000 TL’yi aşan mal ve hizmet alımlarında vadesi geçmiş borç sorgulamasını yapması, mevzuat gereği zorunludur. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hak Sahiplerine Yapılan Ödemelerde Vadesi Geçmiş Borç Sorgulamasının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarına ilişkin yapılan birçok ödemede, vadesi geçmiş borcun olup olmadığına dair sorgulama yapılmadığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine yapacakları ödemelerde Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması zorunluluğu getirmeye, bu kapsama girecek amme alacaklarını tür, tutar ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etmeye, zorunluluk getirilen işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağı belirtilmiş ve maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olacağı hüküm altına alınmıştır.
İlgili maddenin uygulamasına yönelik Tahsilat Genel Tebliği’nde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine 5.000 TL’nin üzerinde yapacakları ödemeler sırasında hak sahiplerinin ve/veya ilgililerin vadesi geçmiş borçlarının bulunmadığına ilişkin vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılması zorunluluğu getirilmiştir. Bu nedenle, yüklenicilere ödemeleri yapılmadan önce, Şirket tarafından yüklenicinin vadesi geçmiş borcunun olup olmadığının araştırılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, tüm ödeme evrakları incelenmiş ve yapılan ödemelerde, mal veya hizmet alınan şahısların/firmaların vadesi geçmiş borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin sorgulamanın yapılmadığı görülmüştür. Söz konusu husus 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer almasına rağmen İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilmediği görülmüştür.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuat hükümleri çerçevesinde Şirketin 5.000 TL’yi aşan tüm mal ve hizmet alımlarına ilişkin yapacakları ödemelerde vadesi geçmiş borç sorgulamasının yapılması gerekmektedir.