|
ÖZET: Hakediş ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik prim borcu kesintilerinin yanlış hesapta kaydedildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu kesintilerin 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabı’nda takip edildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 271. maddesi, sosyal güvenlik kurumları adına yapılan tahsilatların 361 no’lu hesapta izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Ayrıca, 273. maddede bu tahsilatların ilgili hesaplara borç, 361 no’lu hesaba ise alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
İncelemelerde, hakediş ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu adına tahsil edilen toplam 2.944.761,82 TL tutarındaki kesintinin hatalı bir şekilde 333 Emanetler Hesabı’nda takip edildiği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu kesintilerin 333.01.04 Sosyal Güvenlik Kurumları alt hesabında izlendiğini savunsa da, ilgili yönetmelik hükümleri gereği bu uygulamanın doğru olmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, hakediş ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik kesintilerinin 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nda izlenmesi ve muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Bu durum, ilgili tahsilatların doğru hesaplar üzerinden takip edilerek zamanında Sosyal Güvenlik Kurumu’na aktarılmasını sağlamalıdır. |
BULGU: Hakediş Ödemelerinden Yapılan Sosyal Güvenlik Prim Borcu Kesintilerinin Yanlış Hesaba Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Hakediş ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik prim borcu kesintilerinin 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekirken, bu kesintilerin hatalı şekilde 333 Emanetler Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın Niteliği” başlıklı 271’inci maddesinde, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının, sosyal güvenlik mevzuatı gereğince sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılacağı hükme bağlanmıştır. “Hesabın İşleyişi” başlıklı 273’üncü maddesinde ise, ilgili sosyal güvenlik kurumu gelirleri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak, ilgili hesaplara ise borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten Kesinti ve Mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinde, işverenlerin hakedişlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının bulunmaması kaydıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, idarece işveren ve varsa alt işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilmek üzere yapılan kesinti tutarının ödeme belgesinde gösterileceği, bu kesintinin muhasebe kayıtlarına intikal tarihinden itibaren on beş gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna veya Kurumun bildirilen banka hesabına yatırılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, belediyeler hakediş ödemelerinde hak sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olup olmadığını sorgulamalı, varsa bu borçları keserek Sosyal Güvenlik Kurumuna veya Kurumun bildirdiği banka hesabına aktarmalıdır. Ayrıca, yapılan kesintilerin muhasebe kayıtlarında 361- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, hakediş ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu adına tahsil edilen toplam 2.944.761,82 TL tutarındaki kesintinin 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekirken, hatalı şekilde 333 Emanetler Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, hakediş ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik prim borcu kesintilerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde 333.01.04 Sosyal Güvenlik Kurumları alt hesabında izlendiği, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının alt hesaplarında bu tür kesintilere ilişkin özel bir alt hesap bulunmadığından, bu uygulamanın doğru olduğu ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 271’inci maddesinde, sosyal güvenlik mevzuatı gereğince sosyal güvenlik kurumları adına yapılan tahsilatların 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerektiği açıkça hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmeliğin 273’üncü maddesinde ise, bu tür tahsilatların ilgili hesaplara borç, 361 no’lu hesaba ise alacak kaydedileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla, idare tarafından belirtilen şekilde 333.01.04 numaralı alt hesapta izleme yapılmasının Yönetmelikte öngörülen muhasebe düzenine uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
Bu nedenle, bulgunun raporda yer alması gerekmektedir.Bu nedenle, hakediş ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu için yapılan kesintilerin 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi, muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi ve ilgili tahsilatların doğru hesaplar üzerinden takip edilerek kuruma zamanında aktarılması gerekmektedir.