ÖZET: Hakediş ödemeleriyle ilgili sosyal güvenlik prim ve vergi borcu kesintilerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu kesintilerin 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri ve 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarında izlenmesi gerekirken, her iki kesinti de 333-Emanetler hesabında kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesapların nasıl kullanılacağına dair net düzenlemeler içermektedir.

Denetim sırasında, Sosyal Güvenlik Kurumu için yapılan tahsilatların 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabında, Hazine ve Maliye Bakanlığı için yapılan tahsilatların ise 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabında değil, 333-Emanetler hesabında takip edildiği gözlemlenmiştir. Bu durum, muhasebe süreçlerinde uyumsuzluk yaratmaktadır.

İdare, denetim bulgularına ilişkin olarak gerekli düzeltme işlemlerinin yapıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, hakediş ödemeleri kapsamında sosyal güvenlik ve vergi kesintilerinin doğru hesaplarda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu, mali yönetim açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Hakediş Ödemelerinden Yapılan Sosyal Güvenlik Prim Borcu ve Vergi Borcu Kesintilerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Hakediş ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik prim borç kesintilerinin 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabında, vergi borç kesintilerinin ise 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabında izlenmesi gerekirken her iki kesintinin de 333-Emanetler hesabında izlendiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 269’uncu maddesinde; bu hesabın mevzuatı gereği kamu idarelerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla vergi dairesine ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borç tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 270’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; mevzuatı gereğince nakden veya mahsuben tahsil edilip ilgili vergi dairelerine yatırılması gereken tutarların bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.

Diğer yandan, 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 271’inci maddesinde; bu hesabın sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 273’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise; ilgili sosyal güvenlik kurumu geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak ve ilgili hesaplara borç kaydedileceği hususları düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, hakediş ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu için gerçekleştirilen tahsilatların 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı, Hazine ve Maliye Bakanlığı adına gerçekleştirilen tahsilatların ise 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı yerine 333-Emanetler hesabında takip edildiği ve bu hesaptan ilgili kurumlara aktarma yapıldığı görülmüştür.

Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltme işlemlerinin yapıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, idarece yapılacak hakediş ödemelerinden Sosyal Güvenlik Kurumu adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabında, Hazine ve Maliye Bakanlığı adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların ise 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabında takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.