|
ÖZET: Hakediş raporlarının zamanında düzenlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda Büyükşehir Belediyesi’ne ait bazı yapım işlerinde tespit edilmiştir. İdare, yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği işlerin karşılığı olan hakediş raporlarını, aylık olarak düzenlemekle yükümlüdür. Ancak, yapılan incelemelerde yüklenicinin üç ila beş ay boyunca gerçekleştirdiği işlerin tek bir hakedişe bağlandığı ve bu durumun iş programının denetimi ile fiyat farkı hesaplamalarında zorluklar yarattığı gözlemlenmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39. maddesi, hakediş raporlarının yüklenicinin başvurusu üzerine her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Eğer yüklenici başvuruda bulunmazsa, idare en fazla üç ay içinde hakediş düzenleyebilir. Ancak, bu kurallara uyulmaması, işlerin programına uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin takibinde sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca, hakedişlerin zamanında düzenlenmemesi, fiyat farkı hesaplamalarını da zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, hakediş raporlarının düzenli bir şekilde, en geç üç ayda bir hazırlanması ve iş programının etkin bir şekilde kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu, hem yüklenicinin iş programına uygun çalışmasını sağlamak hem de belediyenin mali süreçlerini düzenli bir şekilde yürütmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hakediş Raporlarının Zamanında Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Yapılan incelemede, İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde yüklenicinin sözleşme kapsamında yapmış olduğu işlerin karşılığı olarak, ödemenin yapılabilmesi için gerekli olan ve çeşitli belge ve formların yer aldığı hakediş raporlarının, aksine hüküm olmadıkça aylık düzenlenmesi gerekirken bu kurala uyulmadığı, yüklenici tarafından üç ila beş ay boyunca yapılan işlerin tek hakedişe bağlandığı, bu durumun yüklenicinin iş programına uygun çalışmasının denetimi, fiyat farkı hesaplamaları vb. konularda hesaplama, kontrol ve takip güçlüğü ortaya çıkardığı görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde: “…
(4) Hakediş raporlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:
Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenir. Yüklenici başvurmadığı takdirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci günü düzenlenir.
İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işler, yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülür ve bulunan miktarlar sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edilir.
ç) Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas ölçülerin alınmasında hazır bulunmazsa yapı denetim görevlisi ölçümleri tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez. Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa yapı denetim görevlisi, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamamış olursa ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikâyet ve istekte bulunamaz.
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine her ayın ilk 5 günü, eğer yüklenici başvurusu olmazsa en çok üç ay içerisinde idarece yapılabilecektir. Hakedişler düzenlenirken yüklenici tarafından yapılan iş miktarları, görevlilerce ölçülecek ve karşılıklı imza altına alınarak mutabakat sağlanacaktır.
Hakediş raporlarının yukarıdaki mevzuat ile belirlenen süreler içinde düzenlenmemesi, işlerin iş programına göre gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin takibinde sorunlara yol açabilmektedir. İhaleli işlerde öngörülen fiyat farkı ödemeleri iş programı ve hakedişlerde ölçümü yapılan iş miktarı arasındaki orantıya göre hesaplanacaktır. Diğer taraftan, hakedişler arasındaki sürenin uzatılması neticesinde aylar itibariyle yapılan iş miktarlarının tespiti zorlaştığı için ve iş programlarında revizeler yapılıp yeni iş programları ortaya çıktıkça fiyat farkı hesabının yapılması da zorlaşacaktır.
Belediyenin bazı yapım işlerinde, yüklenici tarafından hazırlanmayan hakedişlerin en geç üç ay içerisinde idarece hazırlanması gerekirken bu kurala uyulmadığı, bazı işlerde yüklenici tarafından üç ila beş ay boyunca yapılan işlerin tek hakedişe bağlandığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, hakedişlerin düzenli olarak hazırlanması ve mümkünse her ay, aksi takdirde en geç üç ayda bir gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, iş programının ve yapılan işin idarece kontrol ve takibinin aksamadan sürdürülmesi önem arz etmektedir.