|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında yapılan incelemelerde, haklar hesabına ait alımların doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Edinilen bilgisayar yazılımları ve lisanslar gibi fiziksel varlığı bulunmayan maddi olmayan duran varlıkların, 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların doğru bir şekilde yansıtılmamasına neden olmakta, 260 Haklar Hesabı’nda 78.817,00 TL eksiklik ve 630 Giderler Hesabı’nda aynı tutarda bir fazlalık yaratmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınmasını ve bu varlıkların izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Yönetmelik gereğince, edinilen hakların bir taraftan 260 Haklar Hesabı’na borç, diğer taraftan ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler, bu kurallara uyulmadığını göstermektedir. Kamu idaresi, bilgisayar yazılımı alımlarının başlangıçta 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiğini, ancak daha sonra düzeltme kaydı ile 260 Haklar Hesabı’na aktarılacağını ifade etmiştir. Yine de, bu tür alımların doğru muhasebeleştirilmesi ve 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği açıktır. |
BULGU: Haklar Hesabına Ait Alımların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurum faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı, lisans gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği ve doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 Mükerrer sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin 209’uncu maddesinde, edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı; “Hesabının Niteliği” başlıklı 210’uncu maddesinde, bu hesabın bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 211’inci maddesinde, bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bir taraftan bu hesaba borç, ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, bilgisayar yazılım lisansı, patent gibi varlık alımlarının maddi olmayan duran varlık grubuna kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan yazılım ve lisans alımlarına ilişkin tutarların 260 Haklar Hesabı yerine, 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilerek doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Bu durum, mali tablolarda 260 Haklar Hesabı 78.817,00 TL noksan; 630 Giderler Hesabının ise aynı tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, Kurum faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen bilgisayar yazılımı alımlarının 630 Giderler Hesabına kaydedildiği ancak 630 Giderler Hesabına kayıt edilerek muhasebeleştirilen bu tutarların daha sonra düzeltme kaydı ile 260 Haklar Hesabına kaydedildiğini ifade edilmiştir.
Sonuç olarak kamu idaresinin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edindiği ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı, lisans gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.