|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım, sistem ve lisans alımlarını 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı aracılığıyla doğrudan giderleştirmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222. maddesi, haklar hesabının, imtiyaz, patent, lisans gibi hukuki tasarrufların yanı sıra ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 223. maddede, hakların maliyet bedeli ile 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Tıp Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından yıl içinde 228.330,00 TL tutarında lisans alımının doğrudan giderleştirilmesi, 260 Haklar Hesabında eksiklik yaratmıştır. Mevzuat gereği, bu tür alımların 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi ve ilgili amortismanların 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, doğrudan giderleştirme işlemi sonucunda, bu hesapta 228.330,00 TL’lik bir eksiklik meydana gelmiştir. Döner Sermaye İşletmesi, harcama birimlerini bu durum hakkında bilgilendirmiş ve 2022 yılı itibarıyla gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair uyarılarda bulunmuştur. Ancak, denetim yılı içerisinde düzeltme işlemlerinin gerçekleştirilmemesi, 2021 yılı mali tablolarında 260 Haklar Hesabının eksik görünmesine neden olmuştur. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım, sistem ve lisans niteliğindeki hak alımların 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde; haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinde ise hakların, maliyet bedeli ile 260 Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, yararlanma süresi belli olanların sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanların 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Tıp Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından yıl içerisinde 228.330,00 TL tutarındaki lisans alımının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, İşletmeler tarafından bilgisayar yazılımı ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak bilgisayar yazılımlarının ve lisans alımlarının doğrudan giderleştirilmesi sonucu 260 Haklar Hesabının mali tablolarda 228.330,00 TL tutarında eksik olarak yer aldığı tespit edilmiştir.
İşletme tarafından, Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken tutarların doğrudan giderleştirilmesi hususunda Döner Sermaye İşletmesi harcama birimlerinin bilgilendirildiği, 2022 ve sonraki süreçte herhangi bir aksaklığa sebebiyet verilmemesi konusunda uyarıldığı ve 2022 ve sonrasında ilgili mevzuat çerçevesinde işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Düzeltme işlemlerinin denetim yılında yapılmaması nedeniyle, söz konusu durum Döner Sermaye İşletmesinin 2021 yılı mali tablolarında 260 Haklar hesabının 228.330,00 TL noksan görünmesine yol açmaktadır.