|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Şırnak Üniversitesi tarafından alınan 260 faydalı model belgesinin toplam 30.636,00 TL tutarındaki harcaması, 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek doğrudan giderleştirilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194. maddesi, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 202. maddesi, maddi olmayan duran varlıkların giderleştirilmesi ve yok edilmesine ilişkin düzenlemeleri içermektedir.
Yapılan incelemede, söz konusu harcamanın hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan haklar dolayısıyla 260 Haklar Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla 2025 yılında bir muhasebe işlem fişi düzenlemiş olsa da, bu düzeltmenin 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı gidermediği belirtilmiştir. Sonuç olarak, hatalı muhasebeleştirme işlemi, 2024 yılı Bilançosu’nda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın 30.636,00 TL tutarında eksik görünmesine yol açmıştır. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Şırnak Üniversitesi tarafından 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken faydalı model belgesi alımının 630 Giderler Hesabına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 260 Haklar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde; söz konusu hesabın, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı belirtilmiştir.
Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in 6’ncı maddesinde ise tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Başka bir deyişle maddi olmayan duran varlık hesaplarında izlenen varlıklara ait tutarların tamamı varlığın temin edildiği aynı yılın sonunda amorti edilecektir.
Yapılan incelemede 2024 yılı içerisinde alınan 3 adet faydalı model belgesi için (KDV hariç) toplam 30.636,00 TL tutarında harcama yapıldığı, ancak kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan bu harcamanın 260 Haklar Hesabında izlenmeyip 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı; 2025/1762 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle düzeltildiği ifade edilmiş olmakla birlikte 2025 yılında yapılan bu işlemin 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak söz konusu hatalı muhasebeleştirme işlemi, 2024 yılı Bilançosunda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 30.636,00 TL tutarında eksik görünmesine sebebiyet vermiştir.