|
ÖZET: Eskişehir Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2023 yılı içerisinde 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım ve sistem alımlarını, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına doğrudan gider olarak kaydetmiştir. Bu durum, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222’nci maddesi uyarınca, hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi gereken 260 Haklar Hesabı’nın ihlal edildiğini göstermektedir. Ayrıca, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin düzenlemeler gereği, bu harcamalar için ayrılması gereken amortismanlar da kaydedilmemiştir.
Yapılan incelemelerde, toplamda 188.800,00 TL tutarında harcamanın, hak ve yetkiler dolayısıyla izlenmesi gereken 260 Haklar Hesabında yer almadığı ve bu nedenle ilgili amortismanların da 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Kurum, bu bulgulara yönelik düzeltici işlemleri 2024 yılında gerçekleştireceğini belirtmiştir. Ancak, bu düzeltmelerin 2023 yılı mali tablolarındaki hataları gidermeyeceği dikkate alınmalıdır. Sonuç olarak, söz konusu muhasebeleştirme hatası, 2023 yılı Bilançosunda 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 188.800,00 TL tutarında eksik görünmesine yol açmıştır. Bu durum, mali raporlamada doğruluk ve şeffaflık açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Eskişehir Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım ve sistem niteliğindeki alımların 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde; söz konusu hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 226’ncı maddesinde; bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı belirtilmiştir.
Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in 6’ncı maddesinde ise tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Başka bir deyişle maddi olmayan duran varlık hesaplarında izlenen varlıklara ait tutarların tamamı varlığın temin edildiği aynı yılın sonunda amorti edilecektir.
Yapılan incelemede; Eskişehir Teknik Döner Sermaye İşletmesi tarafından 2023 yılı içerisinde bilgisayar yazılım programı veya sistem niteliği taşıyan alımlar için toplam 188.800,00 TL tutarında harcama yapıldığı, ancak kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan bu harcamanın 260 Haklar Hesabında izlenmeyip 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında muhasebeleştirilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Ayrıca Kurum Bilançosunda 260 Haklar Hesabı hiç yer almadığından söz konusu harcamanın tamamı için ayrılması gereken amortisman da 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmemiştir.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin 2024 yılında yapılacağı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2024 yılında yapılacak kayıtların 2023 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak söz konusu hatalı muhasebeleştirme işlemi, 2023 yılı Bilançosunda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 188.800,00 TL tutarında eksik görünmesine sebebiyet vermiştir.