|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin haklar hesabına kaydedilmeden doğrudan gider olarak kaydedilen alımları ortaya koymuştur. Kamu idaresi tarafından edinilen bilgisayar yazılımları ve lisanslar, 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmeden gider olarak gösterilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini ve yıl sonunda %100 amortisman uygulanması gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, çeşitli tarihlerde edinilen bilgisayar yazılım bedellerinin 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmediği ve doğrudan gider olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali rapor ve tabloların gerçek değerlerini yansıtmadığına işaret etmektedir. Kamu İdaresi, bu tespitlere katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirmiştir. Ancak, daha önceki denetim raporlarında da benzer bulgulara rastlanmış olmasına rağmen, İdare tarafından henüz herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Sonuç olarak, bilgisayar yazılımları ve lisans gibi maddi olmayan duran varlıkların harcamalarının 260 Haklar Hesabı’nda takip edilmesi ve mevzuatta belirtilen amortisman işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu uygulamalar, mali raporların doğruluğunu sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmeyen Alımların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu idaresi tarafından satın alınan bilgisayar yazılımı, lisans ve benzeri hakların 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210’uncu maddesinde; 260 Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş, 211’inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların mezkûr hesaba borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in 214’üncü maddesinde, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği açıklanmış, bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
Amortisman ve Tükenme Payları başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiş, diğer bir ifadeyle söz konusu varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği hükme bağlanmıştır.
Lisans ve lisans güncellemeleri bilgisayar yazılımlarına ilişkin kullanım hakları olması sebebiyle maddi olmayan duran varlıklar sınıfında yer almaktadırlar. Maddi olmayan duran varlıklar herhangi bir fiziksel varlığı bulunmasa da kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği veya belli koşullar altında hukuken himaye gören haklardır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere, yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve 260 Haklar Hesabında yer alan varlıkların yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, muhtelif tarihlerde alımı yapılan bilgisayar yazılım bedellerinin 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği ve söz konusu tutarın doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının gerçek değerleriyle mali rapor ve tablolarda yer almamasına yol açmıştır.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir. Ancak, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alan mezkûr bulgu konusuna ilişkin bugüne kadar İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.
Sonuç olarak, bilgisayar yazılımları, lisans ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamalar 260 Haklar Hesabında izlenmeli, mevzuatta belirtilen süreler sonunda da amortisman işlemleri gerçekleştirilmelidir.