BULGU: Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Alımların Doğrudan Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Trabzon, Tokat, Rize ve Aksaray İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ile Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğünce yapılan gayrimaddi hak alımlarının ilgili bilanço hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
27.12.2014 tarih ve 29218 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabı’na ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194 ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddelerinde Haklar Hesabı’nın niteliği ve işleyişi düzenlenmiş olup, anılan hesabın bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı ve bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların bu hesaba borç kaydedileceği,
630 Giderler Hesabı’na ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 401 ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 402’nci maddelerinde Giderler Hesabı’nın niteliği ve işleyişi düzenlenmiş olup hesabın, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılacağı ve bütçe ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen ancak, bilanço hesaplarını ilgilendirmeyen giderlerin bu hesaba borç kaydedileceği,
hüküm altına alınmıştır.
Belirtilen Yönetmelik hükümlerine göre, yazılım lisansları gibi kullanma ve yararlanma hakkı ve izni veren varlıkların 260 Haklar Hesabına borç kaydedilmesi, bütçe ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen ancak, bilanço hesaplarını ilgilendirmeyen giderlerin ise 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Uygulamada, Bakanlığın muhtelif birimlerince bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabına kaydedildiği, bu nedenle 260 Haklar Hesabı itibarıyla Bilançoda, 630 Giderler Hesabı itibarıyla da Faaliyet Sonuçları Tablosunda toplam 696.216,4 TL’lik hataya sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, hak mahiyetinde olan alımların 630 Giderler hesabı yerine 260 Haklar Hesabına kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Trabzon, Tokat, Rize ve Aksaray İl Tarım ve Orman Müdürlükleri ile Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan gayrimaddi hak alımları, ilgili bilanço hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan giderleştirilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür alımların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerektiği belirtilirken, uygulamada 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi sonucunda toplam 696.216,4 TL’lik hata tespit edilmiştir. Dolayısıyla, hak mahiyetindeki alımların doğru şekilde izlenmesi için 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. |