|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idareler ve mesleki teknik öğretim okullarının döner sermaye işletmelerinde, satın alınan bilgisayar lisansları ve yazılımlarının 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmeden doğrudan gider olarak gösterildiğini ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222’nci maddesi, bu hesabın, hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 223’üncü madde, hakların maliyet bedelinin ilgili hesaplara kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan denetimlerde, döner sermaye işletmeleri tarafından edinilen bilgisayar yazılımlarının, mevzuatta belirtilen yöntemler doğrultusunda 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmeden genel yönetim gideri olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla döner sermaye işletmelerine resmi bir yazı ile gerekli muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi talimatını vermiştir. Sonuç olarak, döner sermaye işletmeleri tarafından edinilen bilgisayar lisans ve yazılımlarının 260 Haklar Hesabı’nda doğru bir şekilde izlenmesi ve muhasebe kayıtlarının uygun usullere göre yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Lisans ve Yazılım Bedellerinin Doğrudan Gider Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Mesleki ve Teknik Öğretim Okulları Döner Sermaye işletmelerinde satın alınan bilgisayar lisansı ve yazılımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider olarak kaydedildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabı başlıklı 222’nci maddesinde bu hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in 260 Haklar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 223’üncü maddesinde ise, hak olarak tanımlananların maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, yararlanma süresi belli olanların sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanların 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği, yararlanma hakkı devredildiğinde kayıtlı değeri ile bu hesaba alacak, birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, devir bedeli tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte, bu işlemden doğan kârların 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararlar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede döner sermayeler tarafından satın alınan bilgisayar yazılımlarının mevzuatta öngörüldüğü şekilde 260 Haklar hesabına kaydedilmeden genel yönetim gideri olarak kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi yanıtında resmi yazı ile döner sermaye işletmelerine bulgu konusu muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi talimatı verildiğini ifade etmiştir.
Döner sermaye işletmeleri tarafından alınan bilgisayar lisans ve yazılımlarının 260 Haklar hesabında izlenmesi ve buna ilişkin muhasebe kayıtlarının usulünce yapılması gerekmektedir.