|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, idare tarafından edinilen yazılımların 260-Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260-Haklar Hesabı ile ilgili maddeleri, bu hesapta izlenmesi gereken harcamaların ekonomik değer taşıyan hukuki tasarruflar ve belirli haklar çerçevesinde yapılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu yazılımların yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulması gerektiği de vurgulanmıştır.
Denetim sonucunda, yazılım alımlarının 260-Haklar Hesabında izlenmediği ve dolayısıyla %100 amortisman ayrılmadığı ortaya çıkmıştır. İdare, Sayıştay Denetçilerinin ön kontrol çalışmaları sonucunda muhasebe kayıt hatalarının farkına varıldığını ve düzeltme işlemlerinin yapıldığını belirtse de, bu düzeltmelere dair herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen muhasebe işlemlerinin eksikliği nedeniyle idarenin dönem sonu bilançosunda 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı toplamda 3.745.126 TL eksik kalmıştır. Bu durum, mali tablo ve raporların doğruluğu açısından ilgili hesapların doğru bir şekilde kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. |
BULGU: Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Yazılımların Doğrudan Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
İdare tarafından kullanılmak üzere alınan yazılımların 260-Haklar Hesabına kaydedilmeyerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260-Haklar Hesabına ilişkin 194’üncü maddesinde; 260-Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, 195’inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların söz konusu hesaba borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına ilişkin 202’nci maddesinde; bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi için kullanılacağı, 203’üncü maddesinde ise; yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak ve 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde (Sıra No: 47) maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda kayıtlı duran varlıklara uygulanacak amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; yazılımlar belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler kapsamındadır. Bundan dolayı yazılımlarının 260-Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ayrıca 260-Haklar Hesabında izlenen maddi olmayan duran varlıkların yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; söz konusu yazılım alımlarının 260-Haklar Hesabında izlenmediği, doğrudan giderleştirildiği ve yıl sonunda %100 amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine idare tarafından, haklara ilişkin muhasebe kayıt hatalarının Sayıştay Denetçilerinin yapmış olduğu ön kontrol çalışmalarında anlaşıldığı ve ilgili hatanın, muhasebe kayıtlarında düzeltildiği ifade edilmiştir. Ancak söz konusu düzeltme kayıtlarına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen muhasebe işlemlerinin yapılmaması nedeniyle; İdare’nin dönem sonu bilançosunda 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı 3.745.126 TL eksik tutarlarla yer almıştır. İdare mali tablo ve raporlarının doğru ve güvenilir bilgiler içerebilmesi açısından, ilgili hesaplara yukarıda belirtilen şekilde kayıt yapılması gerekmektedir.